Categoriearchief: Auto-immuun protocol

Bij het auto-immuun protocol worden producten die binnen Paleo wel gegeten worden (zoals nachtschaden, noten en eieren) voor een bepaalde periode geëlimineerd. Dit protocol wordt gevolgd vanwege ziekte en men probeert door middel van eliminatie het lichaam o.a. rust te geven zodat het zich weer kan herstellen.

5 per dag [de ideale en makkelijke paleo lunch]

Paleo lunches, het blijft een struikelblok voor velen. Ontbijten doe je vaak nog thuis dus dat is flexibeler, maar eenmaal buiten worden de verleidingen groot. De avond vooraf je lunch voorbereiden is voor velen geen aantrekkelijk idee, of wordt vaak vergeten (gebeurt mij ook). En ’s ochtends eerder opstaan….laat maar. Ook wordt er vaak te moeilijk gedacht over een paleo lunch. Dat het allemaal niet zo moeilijk hoeft te zijn wil ik je in deze post laten zien.

Volgens mij is dit een heel makkelijke, niet te dure en niet al te tijdrovende oplossing. Ik noem het ‘5 per dag’ (of ‘5 a day’, ik denk vaak in het Engels gek genoeg).

Wat is het?

Afhankelijk van je behoefte, kook je voor een werkweek van 5 dagen 15 eieren, 5 porties vlees/vis/gevogelte of een combinatie hiervan. Dit eet je vervolgens met een aantal van onderstaande producten:

  • radijs
  • komkommer
  • bospeen
  • cherrytomaatjes
  • bleekselderij
  • paprika
  • avocado
  • olijven
  • frambozen
  • blauwe bessen
  • aardbeien
  • sinaasappel
  • banaan
  • appel

Wat ga je doen?

Zorg er allereerst voor dat je een goed afsluitbaar bakje hebt of meerdere bakjes als je je voedingsmiddelen gescheiden wilt houden. Ikzelf ben fan van lunchbots, daar kun je echter alleen droge voedingsmiddelen in kwijt, geen sausjes/curry’s o.i.d. want dan gaan ze lekken. Maar, voor bovengenoemd systeem zijn ze ideaal. Een plastic of kunststof bakje werkt natuurlijk ook, al ben ik daar niet zo’n voorstander van wegens gevaar van ‘lekkende’ chemicaliën uit het materiaal. Dan liever een glazen schaaltje als deze voor mij. Maar goed, waar jij de voorkeur aan geeft zoek je zelf maar uit ;-).

Kook op zondag de eieren en/of bereid het vlees/vis/gevogelte voor de hele week.

Kun je je lunch niet opwarmen op je werk of ben je de hele dag onderweg, kies dan voor eieren, rollade, drumsticks of gehaktballetjes. Die kun je allemaal koud/lauw eten, geen probleem.

Gekookte eieren kun je in de schil in de koelkast 5 dagen bewaren. Vlees/vis/gevogelte kun je maximaal drie dagen in de koelkast bewaren na bereiding, die kun je dus beter invriezen als je die later in de week ook nog wilt eten. Of kook 6 eieren en 3 porties vlees/vis/gevogelte. Het vlees (etc.) eet je de eerste drie dagen, de eieren de laatste twee dagen.

Neem vervolgens per dag een selectie van de bovenstaande groenten mee en kies een stuk fruit (of 50 gram rood fruit). Bovenstaande groenten en fruit kun je in zijn geheel meenemen (gewassen of niet) of vooraf thuis in plakjes snijden. Dat is aan jou.

Je lunch zou bij deze methode dan kunnen bestaan uit; 150 gr. Gehaktballetjes, ½ komkommer, half bosje radijsjes, 3 bospeentjes en een banaan (5 producten, vandaar ‘5 per dag’). Eet er avocado of wat olijven bij voor de gezonde vetten of maak een dressing voor over je groente. Zorg ervoor dat je je dressing altijd apart verpakt, anders worden je groenten snotterig, yuk.

Denk je dat dit werkt voor jou? Laat het me weten via een reactie.

Surinaamse bruine kip [zonder soja]

In de Surinaamse keuken wordt veel gebruik gemaakt van sojasaus en/of ketjap in marinades. Laat dat nu net niet paleo zijn ;-(. Gelukkig ontdekte ik een tijdje terug coconut amino’s; een redelijke paleo vervanging voor sojasaus. Een klein expiriment in de keuken resulteerde in dit gerecht. Paleo bruine kip, met Surinaamse invloeden. Dat het je maar mag smaken!

Voor de marinade

stukje steranijs (ca. 1/3)
8 piment bolletjes
paar zwarte peperkorrels
5 kruidnagels
1 bruine kardamom pod
2 flinke knoflooktenen
3 el coconut amino’s
1 el kokosolie, vloeibaar
zout naar smaak

voor de rest

4 kippepoten, in twee of meer stukken gehakt
1 grote diepvrieszak
aluminium folie
ovenschaal

Maal de specerijen fijn in een vijzel en knijp de knoflooktenen uit in een knoflookpers. Meng met de vloeibare kokosolie en de coconut amino’s. Wil je spicy chicken? Voeg dan nog een theelepel chilivlokken toe aan het geheel.

Doe de kipstukken in de plastic zak en overgiet met de marinade, ‘kneed’ en wrijf over de zak en de kipstukken om de marinade goed te verdelen.  Sluit de zak en leg in een ovenschaal. Laat de kip ca. 1 uur marineren, gewoon op het aanrecht. Je kunt de kip ook langer marineren, leg hem dan in de koelkast tot ca. 1 uur voor gebruik en vervolgens op het aanrecht.

Verwarm de oven voor op 180C. Bekleed een bakplaat met aluminiumfolie (optioneel, maar scheelt een hoop rommel). Schuif de bakplaat op de onderste richel in de oven, deze dient als lekbak. Leg de kipstukken op een rooster en bak de kip in het midden van de oven in ca. 45 minuten gaar en bruin. Iedere oven is anders en ook de grootte van de kipstukken is bepalend voor de duur van de garing. Houd daarom zeker de eerste keer je kipjes goed in de gaten. Wellicht zijn ze al eerder klaar of hebben ze juist nog 10 minuten langer nodig.

Leo goes Paleo collage kip

NOOT: maak meteen een dubbele hoeveelheid en geniet er twee dagen van, de volgende dag zijn ze namelijk nog lekkerder!

Bataat- spinaziestamppot [Lekker!]

Dit is zo’n lekker gerecht dat het zeer regelmatig bij ons op tafel komt. Ongeveer tien jaar geleden heb ik dit gerecht ontdekt, de oorspronkelijke versie komt uit het boek World Food Café, maar ik heb gerecht inmiddels gepaLEOnized. Ik kan je het boek trouwens echt aanraden, ondanks dat het een vegetarisch kookboek is. Er staan heerlijke groente gerechten in die prima in een paleo leefstijl passen.

De oplettende lezer ziet dat hier doperwten in zitten, doperwten zijn peulvruchten en peulvruchten zijn natuurlijk niet paleo. Maar, ik ben er nog niet zo van overtuigd dat doperwten de spreekwoordelijk ‘duivel’ zijn. Wanneer ik peulvruchten eet, merk ik dat tegenwoordig direct aan een opgeblazen gevoel en problemen met mijn darmen. Dat heb ik niet wanneer ik doperwten eet. Ondanks dat doperwten peulvruchten zijn is er een verschil met de peulvruchten die niet vers gegeten (kunnen) worden. Zo bevatten ze bijvoorbeeld minder fytinezuur. Ze kunnen trouwens prima uit dit gerecht weggelaten worden. Je moet voor jezelf maar uitmaken of je doperwten wil eten of niet.

Bataatstamppot

2 grote zoete aardappelen met oranje vruchtvlees (bataat)
1 grote ui
300-400 gr. verse spinazie
1 1/2 theekopje diepvriesdoperwten, ontdooit
30-50 gr (gras)boter
Fijngemalen zaadjes van 3 groene kardamompeulen (toko)
zout

Schil de bataat en snijd hem in grote stukken. Kook de bataat in ruim water met wat zout tot gaar. Snijd ondertussen de ui in zeer fijne ringen, grove ringen zijn minder lekker in dit gerecht, en fruit deze in een klontje boter tot lichtbruin.

Was ondertussen de spinazie en verwijder de grove stelen (als je wilde spinazie gebruikt).

Leo goes Paleo Bataat-spinaziestamppot prep1

Wanneer de bataat gaar is, giet je hem af en stamp je hem tot puree met een flinke klont boter (zeker 30 gram). Roer er gelijk de gefruite ui (incl. aanhangende boter) doorheen en de rauwe spinazie. De spinazie slinkt door de warmte van de puree. Roer eveneens de ontdooide doperwten erdoor en verwarm de de puree op laag vuur als deze teveel is afgekoeld. In principe, als je vlug werkt, is de puree warm genoeg om zowel de spinazie als de doperwten voldoende te verwarmen, maar soms is een paar minuutjes op het vuur toch nodig.

Leo goes Paleo bataat-spinaziestamppot prep

Breng op smaak met de fijngemalen kardamom en zout.

Dit gerecht is lekker met een stukje kipfilet en een rode relish

2 rode pepers
1 rode paprika
1 tomaat
2 tenen knoflook
1 bosje bosuitjes
1 tl. komijnzaad, gemalen
half bosje verse koriander of bladpeterselie
sap van 1 citroen
zout en versgemalen zwarte peper

Hak alles fijn in een keukenmachine en breng op smaak met zout en peper. Deze salsa blijft ongeveer een week goed in de koelkast.

Kunstvoeding voor je baby

Wanneer je net moeder bent heb je geen idee wat er allemaal op je af gaat komen, je kunt je nog zo goed proberen voor te bereiden, maar komt hoe dan ook voor verassingen te staan. En dat is mooi, niet alle verrassingen zijn wellicht even leuk, maar leerzaam zijn ze zeker. Zo ook voor mij. Ik wilde het liefste zo lang mogelijk borstvoeding geven aan mijn kleintje. Zes maanden zeker, maar iedere volgende maand zou mooi meegenomen zijn. Het werden er uiteindelijk negen en ik had graag nog wat langer doorgegaan maar door al eens eerder beschreven omstandigheden ben toen gestopt. Vervolgens ging ik over op kunstvoeding (Nutrilon) en dacht op dat moment dat dat een goed idee was. Inmiddels ben ik van gedachten veranderd en geef ik bij voorkeur nooit meer kunstvoeding/poedermelk aan mijn dochter of een eventueel volgend kindje, laat die Chinezen het maar opmaken ;-).

Door mijn overstap naar paleo ben ik me steeds meer bewust van wat gezond is voor je lichaam en in welke vorm. Vooral dat laatste is minstens zo belangrijk. Keek ik voorheen alleen of een product goed voor je is of niet, tegenwoordig kijk ik ook naar de manier waarop dat product verwerkt wordt en in welke mate het dan nog wel gezond voor je is. Er zijn voorbeelden te over, van oorsprong is een ei gezond voor je. Echter, niet ieder ei is hetzelfde. Modderbaard heeft hier in het verleden al eens een post over geschreven.  Het is dus ook erg belangrijk te weten wat de kip die het ei heeft gelegd heeft gegeten. Dit geldt net zo goed voor vlees (eet grasgevoerd), vis (eet visgevoerd), groenten en fruit (bij voorkeur minimaal biologisch), olie; bij voorkeur ongerafineerde koudgeperste kokosolie/olijfolie etc., het flesje olie uit de supermarkt voldoet hier in 99% van de gevallen echt niet aan!

Dit geldt dus ook voor de voeding die je aan je baby geeft zodra je (gedeeltelijk) stopt met borstvoeding. Nadat ik me wat meer verdiepte in de materie kwam ik erachter hoe kunstvoeding gemaakt wordt. Op Wikipedia staat een korte beschrijving en een meer uitgebreide beschrijving vindt je hier. Poedermelk voor babyvoeding wordt zo hoog verhit en zoveel bewerkt dat je je serieus kunt afvragen in hoeverre er nog van een gezond voedingsmiddel gesproken kan worden. De dierlijke vetten worden eruit gehaald en vervangen door plantaardige. Hierboven refereerde ik al even kort aan welke (plantaardige) olie geschikt en op welke wijze ze gezond zijn voor ons lichaam en ik kan je verzekeren dat die niet in babyvoeding voorkomen. Na wat verder speurwerk denk ik een beter alternatief voor kunstvoeding te hebben gevonden, onderstaand filmpje van de Weston A. Price Foundation spreekt voor zich. Hierin wordt een alternatief voor reguliere melk/kunstvoeding alsmede een alternatief (in tweede deel van het filmpje) voor kinderen met een melkallergie geboden. Bij het ontwikkelen van deze recepten hebben ze de samenstelling van borstvoeding zoveel mogelijk proberen te benaderen. Een optie die zeker het overwegen waard is wanneer je je kindje geen borstvoeding (meer) gaat geven.

[blip.tv http://blip.tv/play/AYK54SAC?p=1 width=”550″ height=”443″]

Het (eerste) recept voor babyvoeding heb ik hieronder voor jullie vertaald. Het originele recept en andere recepten kun je hier vinden. Voor wie er serieus mee aan de slag willen gaan; de specifieke ingrediënten (op de rauwe melk na) kun je in ieder geval hier bestellen. Radiant Life Company biedt een totaalpakket aan waarmee je in een keer klaar bent, maar je kunt bij hun ook producten afzonderlijk bestellen (dit is geen reclame, ik krijg hier geen geld o.i.d. voor, het is puur informatief bedoeld). Ik heb nog geen goede leverancier in Nederland gevonden (maar dat wil niet zeggen dat die er niet is).

Rauwe Melk Baby Formula

ca. 1 liter

Dit recept is gebaseerd op de wetenschap dat borstvoeding rijker is aan wei, lactose, vitamine C, niacine, en lange keten meervoudig onverzadigde vetzuren in vergelijking tot koeienmelk. Daarnaast bevat borstvoeding minder caseïne (melkeiwitten). Aan dit recept wordt gelatine toegevoegd waardoor het beter verteerbaar wordt voor je baby. Gebruik enkel koudgeperste oliën in dit recept, anders gefabriceerde oliën bevatten doorgaans geen of te weinig vitamine E.

Als alternatief voor rauwe melk kun je volle melk nemen, bij voorkeur biologisch en niet gehomogeniseerd (Zuiver Zuivel heeft demeter volle melk die niet gehomogeniseerd is). Verrijk deze melk met kefir (melkzuurbacteriën) om de enzymenbalans weer te herstellen in de melk (hier o.a. verkrijgbaar).

Een eetlepel (el) is ca. 15 gram/ml (3 theelepels is 1 eetlepel)

Een theelepel (tl) is 5 gram/ml

Ingrediënten

  • 475ml rauwe melk, bij voorkeur van grasgevoerde koeien
  • 60 ml zelfgemaakte vloeibare wei (zie deze site voor een recept) Noot: gebruik geen weipoeder of wei overgebleven na het maken van kaas (de babyvoeding zal hiervan gaan schiften). Gebruik alleen zelfgemaakte wei van yoghurt, kefir of rauwe melk.
  • 4 el lactose
  • 1/4 tl bifidobacterium infantis
  • 2 a 3 el goede kwaliteit room (bij voorkeur ongepasteuriseerd of in ieder geval niet de ‘lang houdbare’ variant)
  • 1/2 tl gefermenteerde levertraan
  • 1/4 tl  (of 1 capsule) hoge kwaliteit boterolie (optioneel)
  • 1 tl koudgeperste zonnebloemolie
  • 1 tl extra virgine olijfolie
  • 2 tl kokosolie
  • 2 tl edelgistvlokken (verkrijgbaar bij de natuurvoedingswinkel)
  • 2 tl gelatinepoeder
  • 445 ml gefilterd water
  • 1/4 tl acerola poeder

Werkwijze

  • Giet de helft van het gefilterde water in een pan en zet op matig vuur
  • Voeg de gelatine en lactose toe en laat al roerend oplossen
  • Draai het vuur uit als de gelatine en de lactose zijn opgelost en voeg het resterende water toe om het geheel af te laten koelen
  • Voeg de kokosolie en boterolie toe en roer totdat het is opgenomen in het mengsel
  • Doe de overige ingrediënten in een blender
  • Voeg het watermengsel toe en blender voor ca. 3 seconden
  • Giet over in glazen flessen en bewaar in de koelkast
  • Verwarm voor gebruik alleen au bain marie, niet in de magnetron!!

bron: Weston A. Price Foundation
(eigen vertaling)

Verslag Oerlunch [& recept voor zuurkoolsalade]

There’s a first for everything, en my first was afgelopen weekend. Op kasteel Groeneveld was een luisterlunch waarin Karine Hoenderdos op een onderhoudende manier oervoeding toelichtte. Ik wist dat een aantal van mijn twitter’vrienden’ zouden gaan wat het voor mij een uitgelezen gelegenheid maakte er mijn eigen eerste paleo meet-and-greet van te maken. Het is een geweldige middag geworden met heerlijk eten (dank aan (sous) chef Martin Vaandrager) en goed gezelschap! Het wordt tijd voor een Paleo Café (als ik meer tijd had zou ik er een organiseren).

Jullie zijn natuurlijk hartstikke nieuwsgierig wat wij hebben gegeten (nee? oh). Chef Martin Vaandrager had een zeer smakelijke oerlunch voor ons bereid, hieronder volgen wat sfeerimpressies van het voedsel.

Het voorgerecht was een zuurkoolsalade met spek en appel (ja dat is dat bolletje, en dus geen macadamia noot zoals ik in eerste instantie dacht :-)).

Leo goes Paleo oerlunch zuurkool

Vervolgens kregen we eend met een pureetje van wortel.

Leo goes Paleo oerlunch hoofd

Tenslotte werden we verwend met een peer bedekt met gehakte noten, honing waarin ik ook iets van gember proefde en een sinaasappelgranita.

Leo goes Paleo oerlunch peer sinaasappelgranita

De zuurkoolsalade vond ik zo’n leuk gerecht dat ik deze zelf nog eens wilde maken. Het lijkt me namelijk een perfecte meeneemsalade voor naar werk; hoeft niet verwarmd te worden en kan rustig een paar uurtjes buiten de koeling blijven. Chef Martin was zo lief mij het recept te geven zodat ik het met jullie kan delen.

Vandaag heb ik het getest en goedgekeurd.

Zuurkoolsalade

voor 2 (en een half) personen

500 gr wijnzuurkool
paar jeneverbessen
laurierblaadje
1/2 el tijm
ca. 50 gr gerookte spekblokjes
evt. wat witte wijn
150 kastanjechampignons of shiitake
100 gr ontbijtspek in plakjes
1 (elstar) appel
3 el mayonaise (of naar smaak)
zout, peper
sap van een halve citroen (optioneel)

Kook de zuurkool samen met de jeneverbessen, laurier, tijm, zwarte peper en spekblokjes in het aanhangende vocht (of als dat niet voldoende is; een laagje witte wijn) voor ca. 10-15 minuten. Giet af, verwijder de jeneverbessen en laurier en laat afkoelen.

Leo goes Paleo zuurkool spek appel
Leo goes Paleo shiitake spek zuurkool

Bak ondertussen een paar plakjes ontbijtspek, in zijn geheel, in een middelwarme pan tot krokant. Snijdt het overige spek in kleine stukjes en bak met eveneens zeer klein gesneden champignons in het overgebleven vet in de pan waarin je daarvoor de spekplakjes hebt gebakken. Bak tot het spek licht knapperig is en de champignons mooi bruin gekleurd. Laat ook dit afkoelen.

Snijdt de appel in kleine blokjes (net zo klein als de champignons) en besprenkel eventueel met wat citroensap om verkleuren tegen te gaan.

Meng wanneer alles afgekoeld is alle ingrediënten (op de hele krokant gebakken spekplakjes na) door elkaar en roer er voorzichtig de mayonaise doorheen. Breng op smaak met zout en peper. Ik gebruikte voor dit recept 2 el mayonaise en 1 el rauwe yoghurt, wat het geheel een nog iets zuurdere smaak gaf (vind ik lekker). Martin gaf aan normaliter half mayo half creme fraiche te gebruiken in het recept, maar gebruikte voor de paleo versie enkel mayonaise, wat prima smaakte.

Leo goes Paleo zuurkool Zuurkoleo

Tip van chef Martin: vervang het ontbijtspek in dit gerecht eens door gerookte fazanten borstfilet of kip óf voor een spannende combinatie door coquille.

Rendang (ook super in de slowcooker!)

UPDATE 2015: sinds een tijdje maak ik dit recept in de slowcooker en dat maakt het helemaal geweldig lekker! Ik heb bij het recept hieronder nu een aanpassing voor bereiding in de slowcooker erbij geplaatst.

Even een korte noot vooraf, rendang is een pittig gerecht, maar omdat ik een mini monster heb rondlopen thuis heb ik ervoor gekozen de rode pepers niet fijngehakt erdoor te doen maar een adjuma peper (voor het aroma) mee te koken in de Rendang. Resultaat, een heerlijk geurige milde variant. Bij het serveren kun je natuurlijk ook de mee gekookte peper in kleine stukjes door je portie roeren en je hebt alsnog een (very) spicy dish.

De kleur van rendang wordt – naast de bereidingswijze – bepaald door de ingrediënten, de oplettende kijker heeft al gezien dat mijn rendang bruin is in plaats van de gebruikelijk bijna zwarte kleur. Dit komt dus voornamelijk doordat ik de rode peper heel heb gelaten. Geloof me als ik zeg dat de volle rijke smaak van deze rendang het goed kan hebben dat ie niet zwart is.

Rendang

1 kilo runder stoofvlees (ik gebruikte sucadelappen), in grote stukken
3 kerrieblaadjes (maar een laurierblaadje will do the trick too)
5 sjalotten, gehalveerd
1/2 bol knoflook
1 stengel sereh, in grote stukken
stukje laos, ca 3 cm
stukje gember, ca 3 cm
6 spaanse pepers (of 1 adjuma peper)
1/2 el kurkuma (geelwortelpoeder)
zout naar smaak
2 l. kokosmelk (1 liter bij gebruik in de slowcooker)

3 el vers geraspte kokos (optioneel)

Ja, je hebt het goed gelezen, 2 liter kokosmelk (of 1 liter voor gebruik in de slowcooker) en geen olie of boter om in te bakken.

Rendang is, zover ik weet, het enige gerecht waarbij het vlees eerst wordt gegaard en vervolgens pas wordt gebakken. Dat gebeurd als volgt, het vlees gaat samen met de andere ingrediënten in een grote pan (ik gebruikte een wok). De ‘soep’ wordt aan de kook gebracht en suddert vervolgens ca. 2 uur op laag vuur zonder deksel op de pan. Ongeveer 1/3 van de kokosmelk is nu ingekookt. Het vuur wordt weer opgedraaid en de resterende kokosmelk verdampt (in ca. drie kwartier), de in de kokosmelk aanwezige olie wordt langzaam opgenomen door het vlees. Op het laatst bakt het vlees in de olie totdat het volledig door het vlees is opgenomen en is de rendang donker van kleur geworden.

Ok, wat moet je doen 

Bij gebruik van een pan en een fornuis

Hak de sjalotten, knoflook, laos, gember en eventueel de pepers fijn tot een pasta samen met wat van de kokosmelk  in een hakmolen (of gebruik een staafmixer). Doe dit in de pan en verwarm.

Voeg het vlees toe, de kurkuma, stukken sereh, kerrieblaadjes, circa een halve eetlepel zout en eventueel de hele peper(s) toe.

Roer even door en schenk alle kokosmelk erbij. Breng aan de kook en draai vervolgens het vuur laag. Laat het geheel nu zo’n 2 uur zachtjes sudderen, zonder deksel, en roer af en toe even door.

Leo goes Paleo Rendang prep

Draai vervolgens het vuur hoog, voeg de versgeraspte kokos toe en laat de kokosmelk in ongeveer 30 minuten inkoken. Het is belangrijk dat je continue blijft roeren om aanbakken te voorkomen.

Na 30 minuten is er alleen nog olie over, draai het vuur iets lager en laat nog steeds onder voortdurend roeren de olie volledig opgaan in het vlees. Je gerecht is klaar.

Gebruik je een slowcooker

Hak de sjalotten, knoflook, laos, gember en eventueel de pepers fijn tot een pasta samen met wat van de kokosmelk  in een hakmolen (of gebruik een staafmixer).

Doe dit samen met het vlees, de kurkuma, stukken sereh, kerrieblaadjes, circa een halve eetlepel zout en eventueel de hele peper(s) in de slowcooker.

Overgiet het geheel met een liter kokosmelk en laat het circa 6 uur op stand ‘low’ garen.

Doe alles vervolgens in een braadpan (of grote koekenpan) zet op hoog vuur op het fornuis voeg eventueel de versgeraspte kokos toe en laat het vocht in ongeveer 30 minuten inkoken, het is belangrijk dat je continue blijft roeren om aanbakken te voorkomen.

Na 30 minuten is er alleen nog olie over, draai het vuur iets lager en laat nog steeds onder voortdurend roeren de olie volledig opgaan in het vlees.

Eet smakelijk!

 

 

 

Leo goes Paleo Rendang stages
Op deze foto’s is goed te zien hoe het inkookproces verloopt en hoe de kleur donkerder wordt tijdens het inkoken van de kokosmelk.

 

 

Bottenbouillon

Dit is toch wel een ‘staple’ binnen paleo. Het kost je minimaal 12 uur om goede bottenbouillon te bereiden, maar het is het echt waard om hier je zondag (of welke andere vrije dag dan ook) voor op te offeren zo nu en dan. Die 12 uur is trouwens geen ‘hands on’ tijd, je hebt alle gelegenheid om het huishouden te doen of een boek te lezen, je moet alleen wel thuis blijven omdat er een pan op het vuur staat (of zoals bij mij in de oven). Ik maak het liefst een dubbele hoeveelheid waar ik vervolgens gelijk fond van maak (door het op hoog vuur in te laten koken totdat de hoeveelheid gehalveerd is) zodat het me niet teveel opbergruimte kost.

Bottenbouilon is trouwens echt fantastisch. Naast dat het erg smakelijk is, bevat het enorm veel mineralen zoals calcium, magnesium en fosfor. Vooral deze mineralen komt de (beginnende) moderne paleo-er (dan bedoel ik diegene waarbij het regelmatig eten van orgaanvlees, merg en botten nog niet zo in ere is hersteld,en dan bedoel ik dus ook mijzelf 🙂 but I’m working on it) nog weleens tekort. Je kunt natuurlijk bergen groenten en fruit eten, maar onze genetische voorouders haalden het meerendeel van hun vitaminen volgens mij echt uit (orgaan)vlees en andere dierlijke producten, daar raak ik steeds meer van overtuigd en ik heb iemand gevonden die deze gedachte deelt en tevens kan ondersteunen met bewijs (of eigenlijk gebrek aan bewijs van het tegenovergestelde).

Maar bottenbouillon is niet alleen fantastisch vanwege de mineralen, dit zullen de vrouwen onder ons geweldig vinden, door regelmatig bottenbouillon te nuttigen blijft je huid soepel, strak en stevig, maar ook striae kan door het regelmatig gebruik van bottenbouillon (deels) voorkomen worden. Hoe dan? Door de ruim aanwezige collageen in bottenbouillon. Zeker aan te bevelen dus wanneer je zwanger bent.

TIP:  Azijn wordt toegevoegd aan het water om nog beter de mineralen aan de botten te onttrekken. Je kunt het azijn weglaten, maar om de hiervoor vermelde reden zou ik het niet aanbevelen. Let op, niet iedere azijn is hetzelfde. Om er zeker van te zijn dat je azijn inderdaad ervoor zorgt dat de mineralen uit het bot worden onttrokken kun je als test een rauw ei in een glas met azijn zetten (het ei moet ondergedompeld zijn). Na een dag zou de schaal (voor een groot deel) opgelost moeten zijn, anders heb je te maken met een placebo azijn 🙂 en heeft het dus geen zin om die azijn toe te voegen voor een mineraalrijke bouillon.

Bottenbouillon

ca. 1 kilo botten, kies botten van bijvoorbeeld lam, rund of kippen
1-2 el azijn (ik gebruik biologische natuurtroebele appelazijn) voldoende water om de botten net onder te laten staan (ik gebruik evian, ca 3 liter, afhankelijk van de grootte van de pan)
1 prei, in vier stukken
2 wortels, in grove stukken
1 ui, in vier stuken
een paar (6) peperkorrels
twee laurierblaadjes
1 takje tijm
2-3 takjes bladselderij
1 el. (ongeraffineerd) zout, of naar smaak

evt. wat soepvlees (zie aanvulling onderaan deze post)

een grote soeppan
voldoende potjes om je fond in te bewaren

 

Waarom gebruik ik mineraalwater? Je kunt natuurlijk gewoon kraanwater gebruiken. Echter ons drinkwater wordt niet volledig gefilterd, er blijven nog redelijk wat resten van medicijnen achter in het water en daarom gebruik ik voor soepen en bouillons liever mineraalwater.

Gebruik je kippenbotten, kies dan voor botjes met vel (die kleine vleugeltjes zijn ideaal), door het vel krijg je een geweldige gelatinerijke bouillon.

Nog een laatste tip, het is erg belangrijk dat je de botten lang laat trekken. Ik heb de eerste keer dat ik bottenbouillon maakte de botten maar zo’n acht uur laten trekken, maar dat leverde naast een smaakvolle bouillon geen gelatineachtige substantie op na het afkoelen. En juist die gelatine heeft dat geweldige collageen in zich.

Leo goes paleo bone broth bouillon oven schuim potjes

De bottenbouillon bereiden

Doe alles in een grote soeppan, de botten moeten net onder water staan. Zet de pan op het vuur en breng aan de kook. Alhoewel dit niet noodzakelijk is, geven sommige mensen er de voorkeur aan het schuim eraf te scheppen. Als je dat wil kun je dat nu doen.

Vervolgens heb je meerdere mogelijkheden. Je kunt de bouillon op een laag pitje laten pruttelen op het fornuis maar je kan de pan ook in een voorverwarmde oven zetten en de bouillon daar laten trekken. Ikzelf kies vaak voor de laatste optie, ik heb een inductie kookplaat en denk dat een oven minder energie verbruikt.

Methode 1 (fornuis)

Draai het vuur op de laagste stand (of indien dat te zacht is ietsje hoger) en laat nu de bouillon minimaal 12 uur zachtjes pruttelen. Het is niet de bedoeling dat het kookt, er moet alleen af en toe een belletje naar boven komen. Na minimaal 12 uur draai je het vuur uit. Zeef de bouilon en giet hem over in (eventueel gesteriliseerde) potjes en/of ijsblokjeszakjes. Deze laatste is handig voor wanneer je maar een klein beetje bouillon nodig hebt (voor bijvoorbeeld in sauzen). De potjes kun je wecken, inmaken of in de vriezer bewaren. In de koelkast is de bouillon een paar dagen houdbaar.

Methode 2 (oven)

Verwarm, wanneer de bouillon op het vuur aan de kook gebracht wordt, een oven voor op 100C. Zodra de bouillon kookt zet je de pan in de oven en laat je hem minimaal 12 uur in de warme oven staan. Na de minimale 12 uur haal je de pan uit de oven. Zeef de bouilon en giet hem over in (eventueel gesteriliseerde) potjes en/of ijsblokjeszakjes. Deze laatste is handig voor wanneer je maar een klein beetje bouillon nodig hebt (voor bijvoorbeeld in sauzen). De potjes kun je weckeninmaken of in de vriezer bewaren. In de koelkast is de bouillon een paar dagen houdbaar.

Methode 3 (slowcooker)

Tegenwoordig (sinds 2014) gebruik ik eigenlijk alleen nog deze methode. Plaats voor deze methode alle ingrediënten in de schaal van je slowcooker, zorg ervoor dat de botten net onder staan. Zet de slowcooker op stand ‘low’ en laat hem voor minimaal 24 uur het werk doen. Ik geef zelf de voorkeur aan 36 uur, maar 24 is in principe voldoende. Hoe langer je de bouillon laat trekken hoe gelatinerijker je bouillon. Giet na de bereiding de bouillon door een zeef en giet het in potjes of bakjes en verwerk zoals hierboven in de andere methodes beschreven.

AANVULLING NOV 2015

Met de jaren heb ik mijn receptuur telkens een beetje aangepast en na het teruglezen laatst zag ik dat de ingrediëntenlijst wel erg afweek van wat ik tegenwoordig gebruik, daarom heb ik de ingrediënten heb ik aangepast naar de manier waarop ik tegenwoordig de bouillon maak. Met deze ingrediënten is de geur in huis minder sterk. Verder gebruik ik tegenwoordig vrijwel altijd een stukje vlees in de bouillon, de smaak wordt er een stuk lekkerder door. Bij runderbottenbouillon voeg ik een schenkel toe, bij kippenbouillon een halve soepkip, bij hertenbouillon een stuk schenkel net als bij lamsbouillon. Het vlees kun je achteraf niet meer gebruiken, de smaak is er volledig uitgetrokken en opgenomen in de bouillon.

Ben je een beginner, kies dan kippenbouillon, dat is het minst sterk van smaak, voeg bij kippenbouillon ook zeker de huid van de kip toe, de bouillon wordt vetter (maar het vet kun je er later afscheppen als je dat wilt) maar ook gelatinerijker (collageen!!) en daar doen we het voor (samen met de mineralen).

Bookreview: Practical Paleo [& recept]

Een van de leukste dingen van een nieuw eetpatroon is toch wel dat je een legaal excuus hebt om flink wat boeken in te slaan, kookboeken én informatieve boeken. Inmiddels beschik ik over een aantal paleo boeken waarvan ik er vooralsnog één in het bijzonder wil vermelden. Het boek is van Diane Sanfilippo van Balanced Bites en het heet Practical Paleo en is een kookboek en bron van informatie in één. Diane is een gediplomeerd voedingsdeskundige en heeft een eigen praktijk in de VS.

Noot vooraf: klik op de foto’s om de pagina’s beter te kunnen zien, helaas is de kwaliteit van de foto’s niet super, ik heb ze gemaakt met mijn telefoon. Misschien moet ik toch eens een camera aanschaffen :-).

Het eerste wat mij opviel toen ik het boek thuisbezorgd kreeg was hoe GROOT het boek is, daarnaast is het met ruim 400 pagina’s ook nog eens waar voor je geld.

Practical Paleo is onderverdeeld in drie delen. In het eerste deel geeft Diane je een korte maar duidelijke basisuitleg hoe te beginnen aan een paleo voedingswijze en ze heeft daarvoor een aantal handige schema’s opgenomen in haar boek. Deze full color “guides to” zijn achterin het boek nogmaals opgenomen als handig uitneembare bladen die je zo op je koelkast kunt hangen of meenemen naar de supermarkt als geheugensteuntje.

Practical Paleo guide Naast een overzicht van alle paleo voedingsmiddelen (‘guide to: paleo foods”), zijn er onder andere ook overzichten voor vetten (“guide to: fats & oils”), gluten (“guide to: glutes”)  en zoetstoffen (“guide to: sweeteners)  opgenomen. Erg handig. Ook geeft Diane tips over hoe je nieuwe eetpatroon vol te houden als je uit eten gaat of wanneer je (veel) onderweg bent. Op een paar tips en productaanbevelingen na die (natuurlijk) meer op de Amerikaanse markt geïnspireerd zijn, zijn het zeer bruikbare tips voor ons Nederlanders.

Verderop in het boek komt misschien wel het belangrijkste gedeelte, in dit gedeelte wordt namelijk de relatie tussen voeding en gezondheid gelegd. Er is een heel informatief stuk over ons spijsverteringssysteem opgenomen, onderverdeeld per orgaan. Diane legt in eenvoudige taal uit hoe het werkt, wat er mis kan gaan en hoe dat dan weer te fixen. Ook is er een “poop pageant” opgenomen, grappig maar bovenal informatief. Als je ‘poop’  niet goed is, dan ben je meestal ook niet gezond! Ook de uitleg over je bloedsuikerspiegel in combinatie met koolhydraten is, zeker voor de newby paleo een must read, om maar even in de Engelse termen te blijven.

foto (32) In deel 2 zijn voor allerlei uiteenlopende klachten (auto-immuunziekten, spijsverteringsziekten, schildklierproblemen, ms, chronische vermoeidheid, Fibromyalgie, hoog cholesterol, hoge bloeddruk en ik kan nog wel even doorgaan…) maar ook voor beter herstel, betere sportprestaties of simpelweg gewichtsverlies schema’s opgenomen met aanbevelingen welke voedingsmiddelen juist wel of juist niet tot je te nemen tezamen met voor elk van deze onderwerpen afzonderlijk 30-dagen menu’s en aanbevelingen ten aanzien van voedingssupplementen.

Practical Paleo spice blends Tenslotte volgt de sectie met recepten, er is zelfs gedacht aan de meest onervaren kok, want ook snijtechnieken worden (incl. foto’s) uitgelegd. Er staan goede en lekkere recepten in het boek, waarvan ik er een aantal heb uitgeprobeerd. Ook fijn; de recepten voor kruidenmengsels. Altijd handig. Wat me wel opviel was dat de recepten niet bijzonder gekruid zijn en dat er bij veel recepten nog wel een extra eigen touch aan het gerecht gegeven kan worden. Zo was het recept voor quiche wat te vlak van smaak, al was dat eenvoudig op te lossen door er een teentje knoflook en nog wat aanvullende kruiden aan toe te voegen.

Leo goes Paleo Practical paleo muffins

Leo goes Paleo Practical Paleo meat burger

Verder is het boek gewoon heel mooi gemaakt, mooie foto’s, frisse kleuren. Wat ik vooral zo mooi vind aan dit boek is dat echt alles aan bod komt, als er maar één paleoboek zou zijn wat je je zou kunnen veroorloven om te kopen dan zou ik toch wel deze aanraden. Er wordt niet alleen informatie gegeven, maar ook uitleg hoe in de praktijk met deze informatie aan de slag te gaan. Het is met recht een complete gids van alles wat je als doorsnee paleo-er zou willen weten met voldoende achtergrondinformatie ter naslag en vol met bruikbare recepten, zowel voor newby’s als gevorderden!

Practical Paleo meal plans

Practical Paleo page

Van Diane mocht ik een recept uit haar boek plaatsen op mijn blog (voor het gemak heb ik deze even vrij vertaald naar Nederlands), ik heb gekozen voor een zoet recept omdat ik uit de zoekopdrachten naar mijn blog opmaak dat daar veel vraag naar is :-).

Leo goes Paleo trufels

chocolate orange & mint chip truffles (12 stuks)

basisrecept

2 el kokosolie
3 el santen (geconcentreerde kokosmelk)
2 el amandel pasta (ik heb witte amandelpasta gebruikt)
1/4 tl pure vanille extract

Kies uit de volgende smaken:

Mint chip

2 tl munt extract
1 tl maple syrup (ahoornsiroop)
1 el cacao nibs (ik had deze niet in huis, maar zonder waren ze ook lekker)
2 el cacaopoeder (voor de buitenkant)

Chocolate orange 

2 el cacaopoeder
2 tl maple syrup
rasp van 1 sinaasappel (houd 1 tl apart voor de buitenkant)
2 el geraspte kokos (voor de buitenkant)

Wanneer je beide smaken wilt maken dien je het basisrecept te verdubbelen.

Doe de kokosolie, santen, amandelpasta en het vanille extract in een kom en roer het geheel goed door totdat je een egaal mengsel hebt. Voeg de ingrediënten voor de door jou gewenste smaak toe en roer nogmaals goed door.

Zet het mengsel ongeveer 10 minuten in de vriezer om het wat te laten opstijven, het moet zo stijf zijn dat je er balletjes van kunt rollen. Rol er balletjes van met je handen en haal de balletjes door een kommetje met het mengsel voor de buitenkant (cacaopoeder of de kokos/sinaasappelrasp).

Bewaar de truffels in de koelkast en serveer gekoeld (noot: ze smelten snel).

Hieronder de foto’s van mijn bonbons.

Leo goes paleo practical paleo truffles
Ik had geen sinaasappel in huis op het moment dat ik deze bonbons maakte dus heb ik alleen kokos gebruikt voor de decoratie.
Leo goes Paleo practical paleo truffles 2
Yumyum, ze waren echt super lekker. Na mijn Whole30 ga ik deze zeker weer maken!

Prei met citroengras-kokossaus [lekker!]

Prei, wat moet je daar nu mee? Behalve in een stoofschotel of soep heb ik prei zelden als groente on the side gegeten, maar ik vind dat ik prei daar eigenlijk tekort mee doe. Op een vakantie in Ibiza, een paar jaar geleden, heb ik in een tapas restaurant een keer prei gegeten in een saus van kokosmelk. Niet meer precies wetende wat erin zat heb ik onlangs toch een poging gedaan iets vergelijkbaars te maken. Dit is het resultaat.

Prei met een twist

4 porties

ca. 1,5 tot 2 kg prei
 300 ml kokosmelk 
1 el. ghee
1 sjalot, gesnipperd
3 limoenblaadjes 
1 stengel sereh, in stukken
1 tot 3 groene pepertjes
2 plakjes laos
sap van een halve citroen
1 teen knoflook, geplet
zout naar smaak
verse koriander of peterselie ter garnering

Was de prei en snijd hem in grote stukken, gebruik alleen het wit van de prei de rest kun je gebruiken om bouillon van te trekken o.i.d. Stoom of kook de prei tot ze net gaar is.

Smelt ondertussen de ghee en fruit hier de gesnipperde sjalot, serehstukken, peper(tjes) en laos in aan. Ik heb 1 groen pepertje gebruikt (heel gelaten), dit geeft net een vleugje smaak af en maakt het gerecht niet te pittig voor kinderen. Je kunt ook ervoor kiezen het pepertje open te snijden voor meet pit of wat extra hele pepertjes toe te voegen voor een milde spicy touch, it’s up to you.

Leo goes paleo prei drieluik

Voeg de kokosmelk, citroensap, limoenblaadjes en knoflookteen toe en kook op hoog vuur in totdat je nog ongeveer 1/3 van de kokosmelk over hebt. Breng op smaak met wat zout.

Schep de prei door de saus, warm nog even goed door en serveer met wat gehakte korianderblaadjes (of als je daar niet van houdt, platte peterselie).

Lekker met een stukje vis en een groene salade.