Categoriearchief: Soep & Bouillon

Romige knolselderijsoep

Sinds ik paleo ben gaan eten een aantal jaren geleden heb ik verschillende groenten ontdekt en herontdekt. Een van die groenten is knolselderij, ik deed daar voor paleo eigenlijk niets mee, behalve het toe te voegen aan de erwtensoep. De erwtensoep maak ik nu zelden nog (het valt nu binnen mijn 80/20), maar de knolselderij komt wel regelmatig op het menu. Zo staat er in deze periode van het jaar dikwijls knolselderijpuree op het menu en maakte ik laatst deze romige knolselderijsoep naar een recept van Jamie Magazine. Ik maakte hier en daar een aanpassing om het paleo te maken. Heerlijk comfort food waar je gerust een extra kom van kunt opscheppen deze aankomende gure week. Eet smakelijk!

 

Romige knolselderijsoep

Romige knolselderijsoep

Ingredients

  • 500 ml (botten)bouillon
  • 500 ml kokosmelk
  • 1 knolselderij (middelgroot tot groot)
  • 2-3 tenen knoflook
  • 1/2 el tijm (of een paar verse takjes)
  • 1 laurierblaadje
  • 100 gr magere spekblokjes
  • zout
  • evt. walnoten om te garneren

Instructions

  1. Bak de magere spekblokjes krokant in een koekenpan en laat ze afkoelen op een stukje keukenpapier.
  2. Schil de knolselderij en doe hem samen met de bouillon, kokosmelk, tijm, laurier en knoflook in een pan.
  3. Breng aan de kook en draai het vuur zachter. Laat het zachtjes koken totdat de knolselderij gaar is.
  4. Verwijder het laurierblaadje en tijmtakjes (als je verse tijm gebruikte) en pureer de soep tot een gladde dikke massa.
  5. Wanneer de soep te dik is, kun je nog wat bouillon of water toevoegen tot de gewenste dikte.
  6. Breng op smaak met zout en breng de soep nog een keer aan de kook wanneer je hem verdund hebt met water of bouillon.
  7. Roer de uitgebakken spekjes erdoor en garneer eventueel nog met wat gehalveerde walnoten.

Notes

Dit recept is een paleo versie van het recept van Jamie Magazine (http://www.jamiemagazine.nl/recepten/knolselderijsoep)

http://leogoespaleo.nl/romige-knolselderijsoep/

Tomatensoep

Dit is niet zomaar een tomatensoepje, dit is een volwaardige maaltijd!  Ik heb dit recept oorspronkelijk bedacht voor mijn dochtertje toen ze langzaamaan vast voedsel ging eten. Kinderen hebben een natuurlijke voorkeur voor zoet voedsel en daarom wilde ik haar eerste maaltijden (na de gebruikelijke fruithap) een zoete ondertoon geven. Deze soep heeft dat gekregen door de toegevoegde wortel en zoete aardappel, maar is niet te zoet.  De zoete aardappel zorgt naast de zoete smaak ook voor binding (ik hou van een wat dikkere soep).

Zoals je aan de ingrediënten kunt zien is het oorspronkelijk een zomerrecept (ik probeer me enigszins aan de seizoensgroenten te houden), maar de bospeen kan gemakkelijk vervangen worden door winterwortel en de verse kruiden door gedroogde (al zal de smaak van de soep wel iets anders worden). De kurkuma (geelwortel/Turmeric) is niet essentieel, ik voeg dat gewoon graag toe aan gerechten omdat het zo gezond schijnt te zijn.

Voor een tomatengroenten variant voeg ik nog 150 gr kastanjechampignons (in blokjes), wat kleingesneden bloemkool  en een paar stengels bleekselderij toe. Maar iedere ander restje van de overgebleven groenten in je groentenla werkt prima in dit recept.

PS: laat je niet misleiden door de foto, ik zal binnenkort even een aantrekkelijkere plaatsen.

Tomatensoep

voor ca. 8 koppen

1 ui, gesnipperd
10 bospeentjes (of 1 grote winterwortel), in blokjes of geraspt
2 preien, alleen het wit, fijngesneden
paar takjes selderij (het groene kruid), fijngehakt
2 tenen knoflook, geperst
250 gr rundgehakt
1 blik tomatenblokjes (450gr)
1 l gezeefde tomaten
1 l bouillon, liefst zelfgemaakt
1 grote zoete aardappel
1 tl kurkuma
1 el verse oregano, of 1/2 el gedroogde
1 el verse basilicum, of 1/2 el gedroogde
stukje foelie
zout en peper naar smaak
flinke scheut goede olijfolie of klont ghee/(rauwe) boter

Prik de zoete aardappel in met een vork (een keer of 5), leg hem op een stuk bakpapier op een bakplaat in een voorverwarmde oven op 180C voor 45 minuten.

Rol van het gehakt kleine balletjes, je kunt eventueel wat zout en peper aan het gehakt toevoegen of een rauw ei door het gehakt mengen om luchtigere balletjes te krijgen.

Fruit vervolgens de ui aan in de olie/boter, voeg de prei en wortel toe en de overige ingrediënten behalve de balletjes. Roer goed door en breng aan de kook.

Doe nu een voor een de balletjes erbij en laat de soep op laag vuur zachtjes pruttelen totdat de aardappel in de oven gaar is.

Haal de aardappel uit de oven en snijd hem doormidden. Schraap met een vork of lepel het ‘vlees’ eruit en pureer licht in een kommetje. Voeg de puree toe aan de soep en roer goed door. Breng nog een keer aan de kook.

De soep is nu klaar. Serveer met wat verse peterselie of nog wat fijngesneden basilicum en oregano.

Bottenbouillon

Dit is toch wel een ‘staple’ binnen paleo. Het kost je minimaal 12 uur om goede bottenbouillon te bereiden, maar het is het echt waard om hier je zondag (of welke andere vrije dag dan ook) voor op te offeren zo nu en dan. Die 12 uur is trouwens geen ‘hands on’ tijd, je hebt alle gelegenheid om het huishouden te doen of een boek te lezen, je moet alleen wel thuis blijven omdat er een pan op het vuur staat (of zoals bij mij in de oven). Ik maak het liefst een dubbele hoeveelheid waar ik vervolgens gelijk fond van maak (door het op hoog vuur in te laten koken totdat de hoeveelheid gehalveerd is) zodat het me niet teveel opbergruimte kost.

Bottenbouilon is trouwens echt fantastisch. Naast dat het erg smakelijk is, bevat het enorm veel mineralen zoals calcium, magnesium en fosfor. Vooral deze mineralen komt de (beginnende) moderne paleo-er (dan bedoel ik diegene waarbij het regelmatig eten van orgaanvlees, merg en botten nog niet zo in ere is hersteld,en dan bedoel ik dus ook mijzelf 🙂 but I’m working on it) nog weleens tekort. Je kunt natuurlijk bergen groenten en fruit eten, maar onze genetische voorouders haalden het meerendeel van hun vitaminen volgens mij echt uit (orgaan)vlees en andere dierlijke producten, daar raak ik steeds meer van overtuigd en ik heb iemand gevonden die deze gedachte deelt en tevens kan ondersteunen met bewijs (of eigenlijk gebrek aan bewijs van het tegenovergestelde).

Maar bottenbouillon is niet alleen fantastisch vanwege de mineralen, dit zullen de vrouwen onder ons geweldig vinden, door regelmatig bottenbouillon te nuttigen blijft je huid soepel, strak en stevig, maar ook striae kan door het regelmatig gebruik van bottenbouillon (deels) voorkomen worden. Hoe dan? Door de ruim aanwezige collageen in bottenbouillon. Zeker aan te bevelen dus wanneer je zwanger bent.

TIP:  Azijn wordt toegevoegd aan het water om nog beter de mineralen aan de botten te onttrekken. Je kunt het azijn weglaten, maar om de hiervoor vermelde reden zou ik het niet aanbevelen. Let op, niet iedere azijn is hetzelfde. Om er zeker van te zijn dat je azijn inderdaad ervoor zorgt dat de mineralen uit het bot worden onttrokken kun je als test een rauw ei in een glas met azijn zetten (het ei moet ondergedompeld zijn). Na een dag zou de schaal (voor een groot deel) opgelost moeten zijn, anders heb je te maken met een placebo azijn 🙂 en heeft het dus geen zin om die azijn toe te voegen voor een mineraalrijke bouillon.

Bottenbouillon

ca. 1 kilo botten, kies botten van bijvoorbeeld lam, rund of kippen
1-2 el azijn (ik gebruik biologische natuurtroebele appelazijn) voldoende water om de botten net onder te laten staan (ik gebruik evian, ca 3 liter, afhankelijk van de grootte van de pan)
1 prei, in vier stukken
2 wortels, in grove stukken
1 ui, in vier stuken
een paar (6) peperkorrels
twee laurierblaadjes
1 takje tijm
2-3 takjes bladselderij
1 el. (ongeraffineerd) zout, of naar smaak

evt. wat soepvlees (zie aanvulling onderaan deze post)

een grote soeppan
voldoende potjes om je fond in te bewaren

 

Waarom gebruik ik mineraalwater? Je kunt natuurlijk gewoon kraanwater gebruiken. Echter ons drinkwater wordt niet volledig gefilterd, er blijven nog redelijk wat resten van medicijnen achter in het water en daarom gebruik ik voor soepen en bouillons liever mineraalwater.

Gebruik je kippenbotten, kies dan voor botjes met vel (die kleine vleugeltjes zijn ideaal), door het vel krijg je een geweldige gelatinerijke bouillon.

Nog een laatste tip, het is erg belangrijk dat je de botten lang laat trekken. Ik heb de eerste keer dat ik bottenbouillon maakte de botten maar zo’n acht uur laten trekken, maar dat leverde naast een smaakvolle bouillon geen gelatineachtige substantie op na het afkoelen. En juist die gelatine heeft dat geweldige collageen in zich.

Leo goes paleo bone broth bouillon oven schuim potjes

De bottenbouillon bereiden

Doe alles in een grote soeppan, de botten moeten net onder water staan. Zet de pan op het vuur en breng aan de kook. Alhoewel dit niet noodzakelijk is, geven sommige mensen er de voorkeur aan het schuim eraf te scheppen. Als je dat wil kun je dat nu doen.

Vervolgens heb je meerdere mogelijkheden. Je kunt de bouillon op een laag pitje laten pruttelen op het fornuis maar je kan de pan ook in een voorverwarmde oven zetten en de bouillon daar laten trekken. Ikzelf kies vaak voor de laatste optie, ik heb een inductie kookplaat en denk dat een oven minder energie verbruikt.

Methode 1 (fornuis)

Draai het vuur op de laagste stand (of indien dat te zacht is ietsje hoger) en laat nu de bouillon minimaal 12 uur zachtjes pruttelen. Het is niet de bedoeling dat het kookt, er moet alleen af en toe een belletje naar boven komen. Na minimaal 12 uur draai je het vuur uit. Zeef de bouilon en giet hem over in (eventueel gesteriliseerde) potjes en/of ijsblokjeszakjes. Deze laatste is handig voor wanneer je maar een klein beetje bouillon nodig hebt (voor bijvoorbeeld in sauzen). De potjes kun je wecken, inmaken of in de vriezer bewaren. In de koelkast is de bouillon een paar dagen houdbaar.

Methode 2 (oven)

Verwarm, wanneer de bouillon op het vuur aan de kook gebracht wordt, een oven voor op 100C. Zodra de bouillon kookt zet je de pan in de oven en laat je hem minimaal 12 uur in de warme oven staan. Na de minimale 12 uur haal je de pan uit de oven. Zeef de bouilon en giet hem over in (eventueel gesteriliseerde) potjes en/of ijsblokjeszakjes. Deze laatste is handig voor wanneer je maar een klein beetje bouillon nodig hebt (voor bijvoorbeeld in sauzen). De potjes kun je weckeninmaken of in de vriezer bewaren. In de koelkast is de bouillon een paar dagen houdbaar.

Methode 3 (slowcooker)

Tegenwoordig (sinds 2014) gebruik ik eigenlijk alleen nog deze methode. Plaats voor deze methode alle ingrediënten in de schaal van je slowcooker, zorg ervoor dat de botten net onder staan. Zet de slowcooker op stand ‘low’ en laat hem voor minimaal 24 uur het werk doen. Ik geef zelf de voorkeur aan 36 uur, maar 24 is in principe voldoende. Hoe langer je de bouillon laat trekken hoe gelatinerijker je bouillon. Giet na de bereiding de bouillon door een zeef en giet het in potjes of bakjes en verwerk zoals hierboven in de andere methodes beschreven.

AANVULLING NOV 2015

Met de jaren heb ik mijn receptuur telkens een beetje aangepast en na het teruglezen laatst zag ik dat de ingrediëntenlijst wel erg afweek van wat ik tegenwoordig gebruik, daarom heb ik de ingrediënten heb ik aangepast naar de manier waarop ik tegenwoordig de bouillon maak. Met deze ingrediënten is de geur in huis minder sterk. Verder gebruik ik tegenwoordig vrijwel altijd een stukje vlees in de bouillon, de smaak wordt er een stuk lekkerder door. Bij runderbottenbouillon voeg ik een schenkel toe, bij kippenbouillon een halve soepkip, bij hertenbouillon een stuk schenkel net als bij lamsbouillon. Het vlees kun je achteraf niet meer gebruiken, de smaak is er volledig uitgetrokken en opgenomen in de bouillon.

Ben je een beginner, kies dan kippenbouillon, dat is het minst sterk van smaak, voeg bij kippenbouillon ook zeker de huid van de kip toe, de bouillon wordt vetter (maar het vet kun je er later afscheppen als je dat wilt) maar ook gelatinerijker (collageen!!) en daar doen we het voor (samen met de mineralen).

Romige pompoensoep

Van het weekend heb ik pompoensoep gemaakt, de twittervolgers hadden dit waarschijnlijk al opgemerkt ;-). Eigenlijk zijn we bij ons thuis niet zo fan van pompoen, manlief al helemaal niet, maar voor een Paleoër is het van belang voldoende vitamine A binnen te krijgen, iets wat niet zo makkelijk is wanneer je (zoals ik) nog niet gewend bent aan het verorberen van orgaanvlees. Vandaag bij de slager stond ik er ook weer bij en keek ernaar, maar kopen…nog even niet. Ik moet echt op zoek naar een goed recept, iemand?? Goed, vooralsnog houden we het dus nog maar even bij pompoensoep (ook al is dat dan vitamine a uit beta-caroteen en niet uit retinol).

Pompoensoep

1 flinke pompoen
1 grote bataat
2 uien
1 teen knoflook
1,5 l. (gekookt) water (of lekkerder nog; zelfgemaakte bouillon)
200-250 ml. kokosmelk (of mix kokosmelk met room voor een vollere smaak)
2 sinaasappels, uitgeperst
stukje gember, fijngehakt
1 tl. (verse) curcuma (geelwortel)
1 tl. 5-spice poeder
1 tl. nootmuskaat
stukje foelie
kokosolie
klont rauwe boter (optioneel)
zout en peper naar smaak

Ik maak de soep, net als Nigella, in twee delen. Hiervoor snij ik de pompoen (zaadjes even verwijderen) en de bataat in repen en leg deze een uurtje in een voorverwarmde oven op 180C. Dat kun je ook doen, scheelt een hoop ergernis met het snijden van de pompoen (wellicht de reden dat ik er niet zo dol op ben), of je schilt alles, snijd het in blokjes en kookt het op de conventionele manier (dan alvast in de 1,5 l. water), it’s up to you.

Als je mijn recept volgt dan liggen nu je pompoen en bataat in de oven en heb jij tijd om de uien te snipperen. Vervolgens fruit je ze aan in wat kokosolie, hier hoef je niet zuinig mee te doen, twee flinke eetlepels is wel zo lekker. Pers de knoflook uit en voeg deze samen met de gehakte gember en specerijen toe.

Wanneer de pompoen en bataat zacht zijn kun je het vruchtvlees van de schillen afschrapen en toevoegen aan het gefruite uimengsel. Plet het geheel even goed met een lepel zodat je soort van gladde puree krijgt, voeg vervolgens het gekookte water toe en roer goed door.

Voeg vervolgens de kokosmelk en het sinaasappelsap toe, maar proef halverwege even, wellicht heb je niet alle kokosmelk en/of sap nodig (afhankelijk van jouw smaak).

Breng op smaak met zout en peper en voeg eventueel nog wat extra nootmuskaat toe. Ik voeg altijd nog een flinke klont rauwe boter toe, dat doet echt wat met je soep, maar dat kun je achterwege laten. Vervolgens pureer ik de soep altijd nog even met de staafmixer.

Lekker om erbij te garneren is (schapen/geiten-) feta en wat geschaafde amandelen (dan krijg je toch nog wat eiwitten binnen :-)).

 

-UPDATE 2015-

Inmiddels schil ik de pompoen niet meer, maar was de pompoen goed voor gebruik. De schil gaat gewoon mee in de soep.