Nooit meer bacon?

Gisteren kwam de WHO (wereldgezondheidsorganisatie) met een waarschuwing voor bewerkt vlees zoals bacon, ham, biltong, salami en leverworst. 50 gram of meer van deze vleessoorten nuttigen per dag geeft een verhoogd risico op darmkanker (18% hoger t.o.v. mensen die geen bewerkt vlees eten). Dit concludeerde de IARC (Internationale instituut voor kankeronderzoek) uit een eigen onderzoek waarbij 22 experts 800 eerdere onderzoeken naar rood vlees hebben doorgespit en geanalyseerd.

Moeten we ons nu zorgen maken? Ja, een beetje wel als je het mij vraagt. Ondanks dat niet helemaal duidelijk wordt waarom consumptie van bewerkt vlees een verhoogd risico op darmkanker geeft doet het mij weer sterk denken eerdere onderzoeken die ken van Dr. Helen Vlassara. Door die onderzoeken ben ik al langere tijd voorzichtiger met bewerkte vleesproducten zoals gedroogde worst, ontbijtspek, bacon, ham etc. geworden. Ik probeer hier niet teveel van te eten. Dr. Helen Vlassara doet onderzoek naar AGE’s (Advanced Glycation Endproducts); verbindingen tussen suikers en eiwitten en/of vetten in voedingsmiddelen die bij de bereiding veranderen. Melchior Meijer van Het Paleo Perspectief heeft hier een hele tijd terug een heel duidelijke post over geschreven die je zeker eens moet lezen: De terugkeer van de AGE’s

Opvallend is dat de IARC geen nadrukkelijk verband heeft gevonden tussen het eten van rood vlees (rund, varken, lam) en kanker. Ze komen niet verder dan ‘een mogelijk verhoogd risico op kanker’ waar beperkt aanwijzingen voor zijn gevonden. Wel hebben ze bewijzen gevonden voor een mogelijk kankerverwekkend effect (al weet ik niet wat ze daar precies mee bedoelen). Naar risico’s op het eten van gevogelte is helemaal niet gekeken.

Al met al zijn dit toch best verontrustende berichten voor Paleo-ers die dagelijks grote porties vlees naar binnen werken. Al denk ik niet dat je nu nooit meer bacon of andere bewerkte vleeswaren moet eten. Doe dat gerust, af en toe en met mate. Ikzelf ben nog altijd op zoek naar een mooie balans in mijn Paleo eetpatroon, mede op basis van dit soort berichten. Ik geloof ook niet dat onze genetische voorouders bergen vlees aten (of in ieder geval niet het hele jaar door) en denk dat het allemaal best iets minder kan. Ik eet al wel -indien mogelijk- uitsluitend grasgevoerd vlees (om overige schadelijke stoffen in het vlees zoveel mogelijk te beperken) en verschuif steeds meer naar vis (liefst wild gevangen). Ook kies ik steeds vaker voor een vegetarische dag of maaltijd. Naar wat ik heb gelezen en gezien over traditioneel levende volkeren is mij wel duidelijk geworden dan zij niet iedere dag vlees eten. Vlees eten is ook niet van levensbelang. Dierlijke producten binnenkrijgen wel. Wanneer onze voorouders of nu nog traditioneel levende volkeren een dier aten/eten werd het hele dier gegeten, met huid, botten en organen. Precies die laatste drie genoemde onderdelen van het dier zijn voor ons het belangrijkste om te eten. Spiervlees zoals wij gewend zijn om te eten is eigenlijk inferieur. Het is leuk voor de eiwitten en vitaminen, maar die kun je ook in orgaanvlees vinden en in de botten, plus meer.

We hoeven dus niet perse zoveel vlees te eten als we gewend zijn (ervan uitgaande dat je bij twee maaltijden wel vlees nam). Het is goed mogelijk vlees te minderen en toch nog genoeg dierlijke eiwitten te eten. In huid en botten bijvoorbeeld zit collageen, een essentieel eiwit dat ons bindweefsel soepel en sterk houdt (en rimpels tegengaat :-)). Ons lichaam bestaat voor een groot deel uit bindweefsel dus het is belangrijk daar goed voor te zorgen. Botten bevatten onder andere mineralen die wij nodig hebben om gezond te blijven. De belangrijkste onderdelen van het dier zijn we verleerd te eten in het Westen, in plaats van alleen maar spiervlees te eten kun je ook vaker afwisselen met de volgende eiwitbronnen:

  • kies vaker voor gelatinerijke bottenbouillon als basis voor je soepen en sauzen, of drink er 1-2 koppen van per dag
  • voeg gelatine toe aan je thee of koffie (4 el Great Lakes Gelatine is al 22 gr eiwit)
  • kies vaker voor vis (liefst niet uit blik o.a. vanwege AGE’s)
  • kies voor orgaanvlees van grasgevoerde dieren
  • gebruik noten in je gerechten (100 gr noten is 15-20 gr eiwitten)
  • eet vaker eieren (1 ei is goed voor circa 7 gr eiwit)

Op basis van de richtlijnen van de Gezondheidsraad zou een gemiddeld persoon 0,8 gr eiwit per kg gewicht nodig hebben per dag (veganisten 25% meer volgens het voedingscentrum). Iemand van 70 kg heeft dan 56 gram eiwit nodig per dag. Een paleo dag zonder vlees zou er als volgt uit kunnen zien (qua eiwitten): 2x 2 el gelatine in koffie of thee, 100 gr noten en 3 eieren.

 

 

 

Tot 31 december 2015: 10% korting op Sport & Vrije tijd artikelen bij Bol.com*

– Klik op de banner en gebruik code BOL-2610-PP bij het afrekenen –
Sport algemeen

*niet geldig op producten van externe aanbieders

5 gedachten over “Nooit meer bacon?”

  1. En deze: http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/wat_moeten_we_dan_op_ons_brood_doen_1_948868

    Brood is voor Paleo’s wellicht niet of nauwelijks aan de orde, maar opvallender vond ik de zin ‘Dat komt door het vlees zelf en de bewerking en bereiding ervan en geldt dus ook voor biologisch vlees zonder toevoegingen’. Poeh, daar ga je met je grasgevoerd vlees..
    Ik vraag me nu wel af hoe het zit met vleesvervangers zoals die in de super en biomarkt verkrijgbaar zijn. Die hebben natuurlijk al een beroerde reputatie voor ieder die zoveel mogelijk onbewerkt wil eten, maar ik vraag me nu af of het proces van roken, zouten,inmaken, etc waar in de genoemde artikelen op gedoeld wordt ook van toepassing is op sommige (nee, niet alle) vleesvervangers. Het is binnen de voedingswetenschap die zich richt op ‘kanker en voeding’ al jaren een onomstreden feit dat maagkanker sterk afgenomen is sinds de koelkast zijn intrede gedaan heeft en er niet of veel minder ingemaakt wordt. Ingemaakt voedsel bevat veel zout.

    1. Hai Ine, het komt inderdaad door de bereiding en of het grasgevoerd vlees is maakt in deze niet uit, ook de toevoegingen (tot op zekere hoogte) niet. Voor vleesvervangers geldt dat ze weinig AGE’s vormen en ik denk dat ze uit deze onderzoeken dan ook goed uit de bus komen. AGE’s zijn suiker-eiwitverbindingen die veranderen tijdens de bereiding, door bijvoorbeeld hoge verhitting veranderen de verbindingen ten nadele en worden ze inflammatoir. Eet er genoeg van (lees: teveel) en je loopt een verhoogd risico op niet alleen darmkanker, maar vrijwel elke welvaartsziekte. Echter vleesvervangers hebben naar mijn mening weer andere nadelen. Het vlees marineren (met azijn, citroensap of tomatensap) kan AGE-vorming verminderen of zelfs onderdrukken zoals in Vlassara’s boek beschreven staat, dus een optie is geen bewerkt vlees meer, maar zelf vers vlees bereiden en marineren vooraf. Eieren zijn heel laag in AGE’s, en verder kun je het beste alles stomen om zo min mogelijk AGE’s binnen te krijgen. Tja, balans is het toverwoord zeg ik maar.

  2. Hoi Leonie, het onderzoek van het IARC ging niet over AGE’s. Probleem met vlees (ook vers rood vlees) is o.a. dat het veel heamijzer bevat en dat risico omzeil je ook niet met marineren, denk ik. Heamijzer is makkelijk opneembaar en zorgt voor een hoog hb in het bloed maar is ook een risicofactor voor darmkanker. Bij Sanquin (vroeger de Bloedbank geheten) zeggen ze dat ze vegetarische donoren er makkelijk uitpikken: die hebben vaak een lager hb gehalte. Dat klinkt zorgelijk maar als het hb bij vegetariers nog boven een veilige grens ligt is het geen probleem ( de lat ligt bij Sanquin wat hoger). Vleeseters met een hoog hb kunnen hun risico op darmkanker verkleinen door regelmatig bloed te geven. Daardoor zakt het hb,en dat is vaak al voldoende om het risico te verminderen. Een hoog hb is dus niet zo gunstig als het lijkt.

    En ook veel bewegen helpt om darmkanker te voorkomen. Als je toch vlees wilt blijven eten.

    En natuurlijk, alles is betrekkelijk. Een met asbest werkende en kettingrokende vegetariër zal wellicht niet aan darmkanker overlijden maar mogelijk wel aan longkanker.

    1. Dat klopt, ze hebben zelf niets nieuws onderzocht, maar 800 onderzoeken naast elkaar gelegd en daar een totaalconclusie uitgetrokken. Het is dus een combinatie van factoren en dus ook niet alleen heemijzer zoals ook in hun questionnaire te lezen valt, zie:
      Q. What makes red meat and processed meat increase the risk of cancer?
      A. Meat consists of multiple components, such as haem iron. Meat can also contain chemicals that form during meat processing or cooking. For instance, carcinogenic chemicals that form during meat processing include N-nitroso compounds and polycyclic aromatic hydrocarbons. Cooking of red meat or processed meat also produces heterocyclic aromatic amines as well as other chemicals including polycyclic aromatic hydrocarbons, which are also found in other foods and in air pollution. Some of these chemicals are known or suspected carcinogens, but despite this knowledge it is not yet fully understood how cancer risk is increased by red meat or processed meat.

      Oftewel ze weten het gewoon nog niet helemaal.

      Hier is trouwens de link naar de questionnaire: http://www.iarc.fr/en/media-centre/iarcnews/pdf/Monographs-Q&A_Vol114.pdf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *