Categoriearchief: Weston Price

Volgens de leer van Weston Price zouden we moeten eten zoals traditionele volkeren eten en aten. Graan en peulvruchten zijn toegestaan, mits juist (voor)bereid. Nachtschaden worden niet geprefereerd. Zout is belangrijk in de juiste vorm. Ongepasteuriseerde zuivel van koeien die buiten lopen en gras eten. Vlees en vis komt van dieren die grasgevoerd zijn en/of wild gevangen. Orgaanvlees, vet en botten(bouillon) spelen een belangrijke rol. Noten dienen eerst te worden geweekt (en gedroogd) voordat ze genuttigd worden. Suiker en andere geraffineerde producten zijn taboe.

Patat van zoete aardappel [uit de oven]

Mijn versie van zoete aardappelpatatjes uit de oven. Niet vernieuwend, wel super lekker.

Verwarm de oven voor op 180C.

Neem per persoon zoveel zoete aardappel met oranje vruchtvlees (bataat) als je lekker vindt. Als leidraad kun je het volgende aanhouden; een grote bataat is vaak genoeg voor 2.

Was de bataat, schil hem niet, en snijd hem in parten. Doe de parten in een plastic zakje en giet er wat olijfolie overheen. Schep er voor 1 grote bataat ca. 2 theelepels PaLeo’s cajunkruiden bij en draai de zak dicht.

Schud het geheel nu zodat elke part bataat een dun laagje olie en kruiden om zich heeft.

Leg de bataatparten op wat bakpapier op een bakplaat en bak ca. 45-50 minuten in de voorverwarmde oven.

Eet smakelijk.

Bataat- spinaziestamppot [Lekker!]

Dit is zo’n lekker gerecht dat het zeer regelmatig bij ons op tafel komt. Ongeveer tien jaar geleden heb ik dit gerecht ontdekt, de oorspronkelijke versie komt uit het boek World Food Café, maar ik heb gerecht inmiddels gepaLEOnized. Ik kan je het boek trouwens echt aanraden, ondanks dat het een vegetarisch kookboek is. Er staan heerlijke groente gerechten in die prima in een paleo leefstijl passen.

De oplettende lezer ziet dat hier doperwten in zitten, doperwten zijn peulvruchten en peulvruchten zijn natuurlijk niet paleo. Maar, ik ben er nog niet zo van overtuigd dat doperwten de spreekwoordelijk ‘duivel’ zijn. Wanneer ik peulvruchten eet, merk ik dat tegenwoordig direct aan een opgeblazen gevoel en problemen met mijn darmen. Dat heb ik niet wanneer ik doperwten eet. Ondanks dat doperwten peulvruchten zijn is er een verschil met de peulvruchten die niet vers gegeten (kunnen) worden. Zo bevatten ze bijvoorbeeld minder fytinezuur. Ze kunnen trouwens prima uit dit gerecht weggelaten worden. Je moet voor jezelf maar uitmaken of je doperwten wil eten of niet.

Bataatstamppot

2 grote zoete aardappelen met oranje vruchtvlees (bataat)
1 grote ui
300-400 gr. verse spinazie
1 1/2 theekopje diepvriesdoperwten, ontdooit
30-50 gr (gras)boter
Fijngemalen zaadjes van 3 groene kardamompeulen (toko)
zout

Schil de bataat en snijd hem in grote stukken. Kook de bataat in ruim water met wat zout tot gaar. Snijd ondertussen de ui in zeer fijne ringen, grove ringen zijn minder lekker in dit gerecht, en fruit deze in een klontje boter tot lichtbruin.

Was ondertussen de spinazie en verwijder de grove stelen (als je wilde spinazie gebruikt).

Leo goes Paleo Bataat-spinaziestamppot prep1

Wanneer de bataat gaar is, giet je hem af en stamp je hem tot puree met een flinke klont boter (zeker 30 gram). Roer er gelijk de gefruite ui (incl. aanhangende boter) doorheen en de rauwe spinazie. De spinazie slinkt door de warmte van de puree. Roer eveneens de ontdooide doperwten erdoor en verwarm de de puree op laag vuur als deze teveel is afgekoeld. In principe, als je vlug werkt, is de puree warm genoeg om zowel de spinazie als de doperwten voldoende te verwarmen, maar soms is een paar minuutjes op het vuur toch nodig.

Leo goes Paleo bataat-spinaziestamppot prep

Breng op smaak met de fijngemalen kardamom en zout.

Dit gerecht is lekker met een stukje kipfilet en een rode relish

2 rode pepers
1 rode paprika
1 tomaat
2 tenen knoflook
1 bosje bosuitjes
1 tl. komijnzaad, gemalen
half bosje verse koriander of bladpeterselie
sap van 1 citroen
zout en versgemalen zwarte peper

Hak alles fijn in een keukenmachine en breng op smaak met zout en peper. Deze salsa blijft ongeveer een week goed in de koelkast.

Lentebakjes uit de oven met spinazie en ei

Er zijn een aantal producten die je eigenlijk gewoon altijd in huis moet hebben; spinazie (diepvries), gesneden ham of spek (ligt bij mij ook in de vriezer), eieren en knoflook.

OK, er zijn er nog wel wat meer, maar als je deze spullen in ieder geval in huis hebt heb je altijd iets om te eten als je planning je een beetje in steek laat zoals bij mij vanavond het geval was. Lang leve de vriezer.

Dit gerecht kost je een paar minuutjes voorbereiding en de oven doet de rest. Heb jij mooi de tijd om andere dingen te doen. Als bijgerecht is het prima voor 4 personen, als hoofdgerecht voor niet meer dan 2. Dit is trouwens ook een geweldig lunchgerecht (kan na bereiding koud gegeten worden).

Lentebakjes

450gr bladspinazie (uit de diepvries)
2 tenen knoflook
2 el (walnoot)olie
4 eieren
6 grote plakken beenham
zout, vergesmalen zwarte peper
evt. rode pepervlokken
evt. 1 el pijnboompitten
evt. 2 zongedroogde tomaatjes, in stukjes gesneden

Plaats vier plakken ham in vier lage schaaltjes. Bestrooi deze rijkelijk met versgemalen zwarte peper en evetueel wat zout. Leg hier per schaaltje 1/4 van de, iets uitgeknepen, spinazie op. Plaats vervolgens nog een half plakje ham op de spinazie en doe hier wat geperste knoflook overheen een halve eetlepel olie per schaaltje. Breek een ei over het spinaziemengsel en bestrooi met rode pepervlokken, pijnboompitten en stukjes zongedroogde tomaat naar smaak.

Zet de schaaltjes in een voorverwarmde oven op 160C voor ca. 25-30 minuten (of totdat het eiwit gestold is).

Image (22)

Kunstvoeding voor je baby

Wanneer je net moeder bent heb je geen idee wat er allemaal op je af gaat komen, je kunt je nog zo goed proberen voor te bereiden, maar komt hoe dan ook voor verassingen te staan. En dat is mooi, niet alle verrassingen zijn wellicht even leuk, maar leerzaam zijn ze zeker. Zo ook voor mij. Ik wilde het liefste zo lang mogelijk borstvoeding geven aan mijn kleintje. Zes maanden zeker, maar iedere volgende maand zou mooi meegenomen zijn. Het werden er uiteindelijk negen en ik had graag nog wat langer doorgegaan maar door al eens eerder beschreven omstandigheden ben toen gestopt. Vervolgens ging ik over op kunstvoeding (Nutrilon) en dacht op dat moment dat dat een goed idee was. Inmiddels ben ik van gedachten veranderd en geef ik bij voorkeur nooit meer kunstvoeding/poedermelk aan mijn dochter of een eventueel volgend kindje, laat die Chinezen het maar opmaken ;-).

Door mijn overstap naar paleo ben ik me steeds meer bewust van wat gezond is voor je lichaam en in welke vorm. Vooral dat laatste is minstens zo belangrijk. Keek ik voorheen alleen of een product goed voor je is of niet, tegenwoordig kijk ik ook naar de manier waarop dat product verwerkt wordt en in welke mate het dan nog wel gezond voor je is. Er zijn voorbeelden te over, van oorsprong is een ei gezond voor je. Echter, niet ieder ei is hetzelfde. Modderbaard heeft hier in het verleden al eens een post over geschreven.  Het is dus ook erg belangrijk te weten wat de kip die het ei heeft gelegd heeft gegeten. Dit geldt net zo goed voor vlees (eet grasgevoerd), vis (eet visgevoerd), groenten en fruit (bij voorkeur minimaal biologisch), olie; bij voorkeur ongerafineerde koudgeperste kokosolie/olijfolie etc., het flesje olie uit de supermarkt voldoet hier in 99% van de gevallen echt niet aan!

Dit geldt dus ook voor de voeding die je aan je baby geeft zodra je (gedeeltelijk) stopt met borstvoeding. Nadat ik me wat meer verdiepte in de materie kwam ik erachter hoe kunstvoeding gemaakt wordt. Op Wikipedia staat een korte beschrijving en een meer uitgebreide beschrijving vindt je hier. Poedermelk voor babyvoeding wordt zo hoog verhit en zoveel bewerkt dat je je serieus kunt afvragen in hoeverre er nog van een gezond voedingsmiddel gesproken kan worden. De dierlijke vetten worden eruit gehaald en vervangen door plantaardige. Hierboven refereerde ik al even kort aan welke (plantaardige) olie geschikt en op welke wijze ze gezond zijn voor ons lichaam en ik kan je verzekeren dat die niet in babyvoeding voorkomen. Na wat verder speurwerk denk ik een beter alternatief voor kunstvoeding te hebben gevonden, onderstaand filmpje van de Weston A. Price Foundation spreekt voor zich. Hierin wordt een alternatief voor reguliere melk/kunstvoeding alsmede een alternatief (in tweede deel van het filmpje) voor kinderen met een melkallergie geboden. Bij het ontwikkelen van deze recepten hebben ze de samenstelling van borstvoeding zoveel mogelijk proberen te benaderen. Een optie die zeker het overwegen waard is wanneer je je kindje geen borstvoeding (meer) gaat geven.

[blip.tv http://blip.tv/play/AYK54SAC?p=1 width=”550″ height=”443″]

Het (eerste) recept voor babyvoeding heb ik hieronder voor jullie vertaald. Het originele recept en andere recepten kun je hier vinden. Voor wie er serieus mee aan de slag willen gaan; de specifieke ingrediënten (op de rauwe melk na) kun je in ieder geval hier bestellen. Radiant Life Company biedt een totaalpakket aan waarmee je in een keer klaar bent, maar je kunt bij hun ook producten afzonderlijk bestellen (dit is geen reclame, ik krijg hier geen geld o.i.d. voor, het is puur informatief bedoeld). Ik heb nog geen goede leverancier in Nederland gevonden (maar dat wil niet zeggen dat die er niet is).

Rauwe Melk Baby Formula

ca. 1 liter

Dit recept is gebaseerd op de wetenschap dat borstvoeding rijker is aan wei, lactose, vitamine C, niacine, en lange keten meervoudig onverzadigde vetzuren in vergelijking tot koeienmelk. Daarnaast bevat borstvoeding minder caseïne (melkeiwitten). Aan dit recept wordt gelatine toegevoegd waardoor het beter verteerbaar wordt voor je baby. Gebruik enkel koudgeperste oliën in dit recept, anders gefabriceerde oliën bevatten doorgaans geen of te weinig vitamine E.

Als alternatief voor rauwe melk kun je volle melk nemen, bij voorkeur biologisch en niet gehomogeniseerd (Zuiver Zuivel heeft demeter volle melk die niet gehomogeniseerd is). Verrijk deze melk met kefir (melkzuurbacteriën) om de enzymenbalans weer te herstellen in de melk (hier o.a. verkrijgbaar).

Een eetlepel (el) is ca. 15 gram/ml (3 theelepels is 1 eetlepel)

Een theelepel (tl) is 5 gram/ml

Ingrediënten

  • 475ml rauwe melk, bij voorkeur van grasgevoerde koeien
  • 60 ml zelfgemaakte vloeibare wei (zie deze site voor een recept) Noot: gebruik geen weipoeder of wei overgebleven na het maken van kaas (de babyvoeding zal hiervan gaan schiften). Gebruik alleen zelfgemaakte wei van yoghurt, kefir of rauwe melk.
  • 4 el lactose
  • 1/4 tl bifidobacterium infantis
  • 2 a 3 el goede kwaliteit room (bij voorkeur ongepasteuriseerd of in ieder geval niet de ‘lang houdbare’ variant)
  • 1/2 tl gefermenteerde levertraan
  • 1/4 tl  (of 1 capsule) hoge kwaliteit boterolie (optioneel)
  • 1 tl koudgeperste zonnebloemolie
  • 1 tl extra virgine olijfolie
  • 2 tl kokosolie
  • 2 tl edelgistvlokken (verkrijgbaar bij de natuurvoedingswinkel)
  • 2 tl gelatinepoeder
  • 445 ml gefilterd water
  • 1/4 tl acerola poeder

Werkwijze

  • Giet de helft van het gefilterde water in een pan en zet op matig vuur
  • Voeg de gelatine en lactose toe en laat al roerend oplossen
  • Draai het vuur uit als de gelatine en de lactose zijn opgelost en voeg het resterende water toe om het geheel af te laten koelen
  • Voeg de kokosolie en boterolie toe en roer totdat het is opgenomen in het mengsel
  • Doe de overige ingrediënten in een blender
  • Voeg het watermengsel toe en blender voor ca. 3 seconden
  • Giet over in glazen flessen en bewaar in de koelkast
  • Verwarm voor gebruik alleen au bain marie, niet in de magnetron!!

bron: Weston A. Price Foundation
(eigen vertaling)

Verslag Oerlunch [& recept voor zuurkoolsalade]

There’s a first for everything, en my first was afgelopen weekend. Op kasteel Groeneveld was een luisterlunch waarin Karine Hoenderdos op een onderhoudende manier oervoeding toelichtte. Ik wist dat een aantal van mijn twitter’vrienden’ zouden gaan wat het voor mij een uitgelezen gelegenheid maakte er mijn eigen eerste paleo meet-and-greet van te maken. Het is een geweldige middag geworden met heerlijk eten (dank aan (sous) chef Martin Vaandrager) en goed gezelschap! Het wordt tijd voor een Paleo Café (als ik meer tijd had zou ik er een organiseren).

Jullie zijn natuurlijk hartstikke nieuwsgierig wat wij hebben gegeten (nee? oh). Chef Martin Vaandrager had een zeer smakelijke oerlunch voor ons bereid, hieronder volgen wat sfeerimpressies van het voedsel.

Het voorgerecht was een zuurkoolsalade met spek en appel (ja dat is dat bolletje, en dus geen macadamia noot zoals ik in eerste instantie dacht :-)).

Leo goes Paleo oerlunch zuurkool

Vervolgens kregen we eend met een pureetje van wortel.

Leo goes Paleo oerlunch hoofd

Tenslotte werden we verwend met een peer bedekt met gehakte noten, honing waarin ik ook iets van gember proefde en een sinaasappelgranita.

Leo goes Paleo oerlunch peer sinaasappelgranita

De zuurkoolsalade vond ik zo’n leuk gerecht dat ik deze zelf nog eens wilde maken. Het lijkt me namelijk een perfecte meeneemsalade voor naar werk; hoeft niet verwarmd te worden en kan rustig een paar uurtjes buiten de koeling blijven. Chef Martin was zo lief mij het recept te geven zodat ik het met jullie kan delen.

Vandaag heb ik het getest en goedgekeurd.

Zuurkoolsalade

voor 2 (en een half) personen

500 gr wijnzuurkool
paar jeneverbessen
laurierblaadje
1/2 el tijm
ca. 50 gr gerookte spekblokjes
evt. wat witte wijn
150 kastanjechampignons of shiitake
100 gr ontbijtspek in plakjes
1 (elstar) appel
3 el mayonaise (of naar smaak)
zout, peper
sap van een halve citroen (optioneel)

Kook de zuurkool samen met de jeneverbessen, laurier, tijm, zwarte peper en spekblokjes in het aanhangende vocht (of als dat niet voldoende is; een laagje witte wijn) voor ca. 10-15 minuten. Giet af, verwijder de jeneverbessen en laurier en laat afkoelen.

Leo goes Paleo zuurkool spek appel
Leo goes Paleo shiitake spek zuurkool

Bak ondertussen een paar plakjes ontbijtspek, in zijn geheel, in een middelwarme pan tot krokant. Snijdt het overige spek in kleine stukjes en bak met eveneens zeer klein gesneden champignons in het overgebleven vet in de pan waarin je daarvoor de spekplakjes hebt gebakken. Bak tot het spek licht knapperig is en de champignons mooi bruin gekleurd. Laat ook dit afkoelen.

Snijdt de appel in kleine blokjes (net zo klein als de champignons) en besprenkel eventueel met wat citroensap om verkleuren tegen te gaan.

Meng wanneer alles afgekoeld is alle ingrediënten (op de hele krokant gebakken spekplakjes na) door elkaar en roer er voorzichtig de mayonaise doorheen. Breng op smaak met zout en peper. Ik gebruikte voor dit recept 2 el mayonaise en 1 el rauwe yoghurt, wat het geheel een nog iets zuurdere smaak gaf (vind ik lekker). Martin gaf aan normaliter half mayo half creme fraiche te gebruiken in het recept, maar gebruikte voor de paleo versie enkel mayonaise, wat prima smaakte.

Leo goes Paleo zuurkool Zuurkoleo

Tip van chef Martin: vervang het ontbijtspek in dit gerecht eens door gerookte fazanten borstfilet of kip óf voor een spannende combinatie door coquille.

Rendang (ook super in de slowcooker!)

UPDATE 2015: sinds een tijdje maak ik dit recept in de slowcooker en dat maakt het helemaal geweldig lekker! Ik heb bij het recept hieronder nu een aanpassing voor bereiding in de slowcooker erbij geplaatst.

Even een korte noot vooraf, rendang is een pittig gerecht, maar omdat ik een mini monster heb rondlopen thuis heb ik ervoor gekozen de rode pepers niet fijngehakt erdoor te doen maar een adjuma peper (voor het aroma) mee te koken in de Rendang. Resultaat, een heerlijk geurige milde variant. Bij het serveren kun je natuurlijk ook de mee gekookte peper in kleine stukjes door je portie roeren en je hebt alsnog een (very) spicy dish.

De kleur van rendang wordt – naast de bereidingswijze – bepaald door de ingrediënten, de oplettende kijker heeft al gezien dat mijn rendang bruin is in plaats van de gebruikelijk bijna zwarte kleur. Dit komt dus voornamelijk doordat ik de rode peper heel heb gelaten. Geloof me als ik zeg dat de volle rijke smaak van deze rendang het goed kan hebben dat ie niet zwart is.

Rendang

1 kilo runder stoofvlees (ik gebruikte sucadelappen), in grote stukken
3 kerrieblaadjes (maar een laurierblaadje will do the trick too)
5 sjalotten, gehalveerd
1/2 bol knoflook
1 stengel sereh, in grote stukken
stukje laos, ca 3 cm
stukje gember, ca 3 cm
6 spaanse pepers (of 1 adjuma peper)
1/2 el kurkuma (geelwortelpoeder)
zout naar smaak
2 l. kokosmelk (1 liter bij gebruik in de slowcooker)

3 el vers geraspte kokos (optioneel)

Ja, je hebt het goed gelezen, 2 liter kokosmelk (of 1 liter voor gebruik in de slowcooker) en geen olie of boter om in te bakken.

Rendang is, zover ik weet, het enige gerecht waarbij het vlees eerst wordt gegaard en vervolgens pas wordt gebakken. Dat gebeurd als volgt, het vlees gaat samen met de andere ingrediënten in een grote pan (ik gebruikte een wok). De ‘soep’ wordt aan de kook gebracht en suddert vervolgens ca. 2 uur op laag vuur zonder deksel op de pan. Ongeveer 1/3 van de kokosmelk is nu ingekookt. Het vuur wordt weer opgedraaid en de resterende kokosmelk verdampt (in ca. drie kwartier), de in de kokosmelk aanwezige olie wordt langzaam opgenomen door het vlees. Op het laatst bakt het vlees in de olie totdat het volledig door het vlees is opgenomen en is de rendang donker van kleur geworden.

Ok, wat moet je doen 

Bij gebruik van een pan en een fornuis

Hak de sjalotten, knoflook, laos, gember en eventueel de pepers fijn tot een pasta samen met wat van de kokosmelk  in een hakmolen (of gebruik een staafmixer). Doe dit in de pan en verwarm.

Voeg het vlees toe, de kurkuma, stukken sereh, kerrieblaadjes, circa een halve eetlepel zout en eventueel de hele peper(s) toe.

Roer even door en schenk alle kokosmelk erbij. Breng aan de kook en draai vervolgens het vuur laag. Laat het geheel nu zo’n 2 uur zachtjes sudderen, zonder deksel, en roer af en toe even door.

Leo goes Paleo Rendang prep

Draai vervolgens het vuur hoog, voeg de versgeraspte kokos toe en laat de kokosmelk in ongeveer 30 minuten inkoken. Het is belangrijk dat je continue blijft roeren om aanbakken te voorkomen.

Na 30 minuten is er alleen nog olie over, draai het vuur iets lager en laat nog steeds onder voortdurend roeren de olie volledig opgaan in het vlees. Je gerecht is klaar.

Gebruik je een slowcooker

Hak de sjalotten, knoflook, laos, gember en eventueel de pepers fijn tot een pasta samen met wat van de kokosmelk  in een hakmolen (of gebruik een staafmixer).

Doe dit samen met het vlees, de kurkuma, stukken sereh, kerrieblaadjes, circa een halve eetlepel zout en eventueel de hele peper(s) in de slowcooker.

Overgiet het geheel met een liter kokosmelk en laat het circa 6 uur op stand ‘low’ garen.

Doe alles vervolgens in een braadpan (of grote koekenpan) zet op hoog vuur op het fornuis voeg eventueel de versgeraspte kokos toe en laat het vocht in ongeveer 30 minuten inkoken, het is belangrijk dat je continue blijft roeren om aanbakken te voorkomen.

Na 30 minuten is er alleen nog olie over, draai het vuur iets lager en laat nog steeds onder voortdurend roeren de olie volledig opgaan in het vlees.

Eet smakelijk!

 

 

 

Leo goes Paleo Rendang stages
Op deze foto’s is goed te zien hoe het inkookproces verloopt en hoe de kleur donkerder wordt tijdens het inkoken van de kokosmelk.

 

 

Pittige ‘pindasaus’ zonder pinda’s

Wie bekend is met de Surinaamse keuken kent het vast; pinda sambal. Oftewel pindasaus in zijn oorspronkelijke vorm, maar dan wat pittiger. Eet het bij kouseband, sperziebonen, tauge, komkommer, gekookt ei, kip, spitskool, chinese kool, broccoli. Ik ben een groot fan van pinda sambal en baalde dus enorm dat dat nou net niet paleo is. ‘Baalde’, want ik heb een alternatief bedacht van amandelen en dat is verrekte goed uitgepakt. Ik doop het, hoe verrassend, ‘Amandel sambal’.

Paleo ‘pinda’ sambal oftewel Amandel sambal

250 gr blanke amandelen
50 ml kokend water
4 dikke tenen knoflook (praktisch een halve bol)
1 rode adjuma peper
1 blokje trassi
20 gr tamarindepulp/pasta (niet die natte uit een potje, maar die uit een pakje of verse ca. 1 peul)
90 gr honing
5 eetlepels kokosolie
ca. 1/2 el zout
1 el kentjoorpoeder
1 a 2 el kokosbloesemsuiker

Rooster de amandelen tot lichtbruin in een warme oven (ca. 5-10 min op 180C). Ik rooster mijn amandelen meestal vlak nadat ik een ovenschotel heb bereid, de oven gaat alvast uit en de amandelen liggen op een bakplaat nog te genieten van de warmte van de oven :-). Laat de amandelen afkoelen en maal fijn tot de consistentie van de gehakte nootjes in de pindakaas met nootjes variant (dus niet tot poeder).

Meng de tamarinde met het hete water, zout en de honing, roer goed door. Verhit de olie in een pan en smelt daarin de trassi, bak vervolgens de hele knoflooktenen en de hele peper mee een paar minuten mee.

Maal het pepermengsel fijn (liefs in een vijzel) en meng het met de fijngemalen amandelen. Roer het kentjoorpoeder, de honing en de kokosbloesemsuiker erdoor. Het is nu een plakkerige dikke brei geworden. Proef en klein beetje en voeg eventueel nog wat zout of kokosbloesemsuiker toe. De smaak moet zeker een nacht goed intrekken dus wees niet bang dat de sambal te flauw wordt.

Leo goes Paleo amandel sambal

Bewaar de sambal in porties van 50 gr (voor 4p) in de vriezer. Wanneer je de sambal wilt gebruiken laat je een portie ontdooien en meng je het goedje met een paar eetlepels kokend water. Roer goed door en voeg net zoveel water toe dat je een dikkige saus krijgt, begin met zo min mogelijk water want je pakt al snel teveel en dan is de saus te ‘nat’.

Serveer bij/over gestoomde groenten (denk aan gado gado/petjil).

PS: pinda sambal als product is niet echt low carb ;-), MAAR je eet er per persoon in principe maar 1 of 2 eetlepels van (nadat het is aangelengd met water). Dat komt dan neer op ca. 5 gr koolhydraten per portie (en dat is dan eigenlijk best wel te doen binnen een low carb dieet).

Surinaamse Bojo

Bojo? Wat is dat? Dat is een Surinaams soort cake (of ‘koek’ zoals de Surinamers zelf zeggen), gemaakt van cassave en kokos, welke hoofdzakelijk bij feesten en partijen wordt geserveerd. Oh ja, en het is super lekker!! Ik heb het oorspronkelijke recept een beetje ‘gepaLEOnized‘. 

Deze variant is behoorlijk soft paleo, maar het is een treat, dus voor die enkele keer dat je het eet… Ik blijf echter wel een foodie (kuch, ik heb een hekel aan dat woord, maar het dekt de lading), mijn eten moet écht lekker zijn en daarom heb ik niet alles aangepast aan paleo (al lijkt het nu net of paleo niet synoniem voor lekker kan zijn, wat natuurlijk hartstikke onjuist is). Naast paleo hang ik ook erg naar de filosofie van Dr. Weston A. Price (maar dat was vast nog niet opgevallen ;-)) en ben ik een voorstander van rauwe zuivel. Ondanks dat ik zelf geen melk drink, gebruik ik wel rauwe boter en af en toe rauwe zuivel in mijn voeding (ik maak ook yoghurt van rauwe melk). In mijn ogen is rauwe zuivel een totaal ander product dan gepasteuriseerde (en overbewerkte) zuivel. Bij mijn dochtertje heb ik een geweldig verschil gemerkt toen zij van gepasteuriseerde (poeder)melk overging naar rauwe melk. Ze is sindsdien nooit meer ziek, haar huid is gezonder (ze had regelmatig last van eczeem) en ze heeft veel minder last van het tanden en kiezen krijgen sinds ze rauwe melk drinkt. Eerst had ze altijd hoge koorts bij het krijgen van tandjes en had ze duidelijk veel pijn en was jengelig, nu heeft ze eigenlijk alleen nog last bij het kauwen de overige symptomen zijn verdwenen. Ook mijn man, zuivelintolerant, heeft geen problemen (buikpijn) wanneer hij rauwe melk drinkt, en dat terwijl hij met ‘gewone’ melk direct last krijgt. De melk en boter in dit gerecht zijn dan ook niet vervangen. Al wil ik op termijn nog wel een keer een zuivelvrije variant maken.

Ben je echt tegen (rauwe) zuivel of kun je er fysiek niet tegen, dan kun je de boter vervangen door 75 gram kokosolie en de melk door kokosmelk. Let op! Deze aanpassing is naar mijn idee een prima alternatief, maar ik heb het nog niet getest, dus uitproberen is op eigen risico :-).

Bojo

voor een kleine ovenschaal

Noot: zorg ervoor dat alle ingrediënten op kamertemperatuur zijn (en de eventuele kokosolie gesmolten)

500 gr geraspte cassave*
125 gr vers geraspte kokos*
150 gr ontpitte dadels**, zeer fijn gehakt
1 flinke el (sinaasappelbloesem)honing
merg van 1 vanillestokje
2 tl amandel esprit*** (optioneel)
2 tl kaneelpoeder
50 gr. rozijnen een nacht geweekt in (oorspronkelijk rum) zoete wijn of water
2 eieren
125 gr (rauwe) boter (of 75 ml kokosolie)
350 ml rauwe melk (of 350 ml kokosmelk)

Verwarm de oven voor op 180C en vet een kleine ovenschaal in met een gedeelte (ca. 20 gr) van de boter, de schaal moet goed dik ingevet zijn.

Klop de eieren dik en schuimig met de eetlepel honing.

Leo goes Paleo Bojo ingrediënten

Meng ondertussen de geraspte cassave met de geraspte kokos, fijngehakte dadel, het merg van het vanillestokje, de eventuele amandel esprit (of gehakte amandelen) en 1 tl kaneel. Voeg de melk toe en roer goed door met een houten lepel.

Voeg de resterende boter bij de eieren en blijf kloppen totdat de boter voor het grootste gedeelte is opgenomen. De boter moet wel ‘vlokkerig’ blijven. Voor de professionals: dit is niet de creaming method doe het dus ook niet andersom (eerst boter kloppen en vervolgens eieren toevoegen) en gebruik enkele een draadgarde, anders wordt het gerecht te compact en te droog.

Giet het eimengsel bij het cassavemengsel en roer met een houten lepel nog even goed door. Voeg de geweekte rozijnen toe en roer ze er voorzichtig doorheen.

Giet het mengsel in de ingevette ovenschaal en bestrooi met de overgebleven theelepel kaneel.

Bak de Bojo ca. 40-45 minuten in de voorverwarmde oven op 180C. Controleer of de Bojo klaar is door er een sateprikker in te steken en er direct weer uit te halen. Wanneer de sateprikker ‘schoon’ (zonder kruimels/pudding) eruit komt is de Bojo goed. Als de sateprikker ‘vies’ eruit komt, dan moet de Bojo nog even verder bakken, controleer na 5 minuten opnieuw.

Leo goes Paleo Bojo prep

Laat de Bojo in de ovenschaal rustig afkoelen en snijd hem vervolgens in kleine vierkantjes. Geen paniek, Bojo is ietswat natter dan gewone cake dus wees niet bang dat wanneer ie wat vochtig is dat ie mislukt is. Ik vind zelf dat Bojo een beetje nattig moet zijn, maar ik kom ook regelmatig (kurk)droge varianten tegen. Dus als jij liever een droge koek hebt, kun je hem gewoon wat langer doorbakken (misschien moet je dan wel je oven iets zachter zetten om verbranden van de bovenkant tegen te gaan).

*Cassave kun je kopen in knolvorm of al geraspt, voor Bojo gebruik ik altijd de geraspte cassave. Deze kun je bij de (Surinaams/Hindoestaanse) toko vinden in het vriesvak, wel ontdooien voor gebruik. Ook kokos kun je versgeraspt vinden in de vriezer bij de toko, gebruik geen gedroogde kokos voor dit recept, het maakt het gerecht heel droog en minder smaakvol. Zelf verse kokos raspen is het allerlekkerst, hoe te beginnen? Zie hier.

** Bij de Albert Heijn kun je reeds ontpitte dadels kopen in zakjes van 250 gram. Dat scheelt een hoop werk en plakkerige vingers.

***In dit recept wordt gebruik gemaakt van amandel esprit. Amandel esprit is zuivere amandelessence, amandelen worden geweekt in alcohol en na verloop van tijd hebben de amandelen hun smaak afgegeven aan de alcohol. Deze ‘geparfumeerde’ alcohol wordt vervolgens in het gerecht gebruikt. Ik gebruik amandel esprit van Van Wees, de basis van het alcoholdestillaat is granen :-0, maar omdat het om zo’n kleine hoeveelheid gaat vindt ik het voor gebak/traktaties prima. De amandel esprit is eenvoudig weg te laten uit het recept of te vervangen door een paleo ‘goedgekeurde’ amandel essence (als je die kunt vinden) of door wat zeer fijn gemalen amandelen toe te voegen aan het recept, neem in dit geval 50 gr fijngemalen blanke amandelen (dit zal echter wel een andere smaak geven dan de esprit).

Bottenbouillon

Dit is toch wel een ‘staple’ binnen paleo. Het kost je minimaal 12 uur om goede bottenbouillon te bereiden, maar het is het echt waard om hier je zondag (of welke andere vrije dag dan ook) voor op te offeren zo nu en dan. Die 12 uur is trouwens geen ‘hands on’ tijd, je hebt alle gelegenheid om het huishouden te doen of een boek te lezen, je moet alleen wel thuis blijven omdat er een pan op het vuur staat (of zoals bij mij in de oven). Ik maak het liefst een dubbele hoeveelheid waar ik vervolgens gelijk fond van maak (door het op hoog vuur in te laten koken totdat de hoeveelheid gehalveerd is) zodat het me niet teveel opbergruimte kost.

Bottenbouilon is trouwens echt fantastisch. Naast dat het erg smakelijk is, bevat het enorm veel mineralen zoals calcium, magnesium en fosfor. Vooral deze mineralen komt de (beginnende) moderne paleo-er (dan bedoel ik diegene waarbij het regelmatig eten van orgaanvlees, merg en botten nog niet zo in ere is hersteld,en dan bedoel ik dus ook mijzelf 🙂 but I’m working on it) nog weleens tekort. Je kunt natuurlijk bergen groenten en fruit eten, maar onze genetische voorouders haalden het meerendeel van hun vitaminen volgens mij echt uit (orgaan)vlees en andere dierlijke producten, daar raak ik steeds meer van overtuigd en ik heb iemand gevonden die deze gedachte deelt en tevens kan ondersteunen met bewijs (of eigenlijk gebrek aan bewijs van het tegenovergestelde).

Maar bottenbouillon is niet alleen fantastisch vanwege de mineralen, dit zullen de vrouwen onder ons geweldig vinden, door regelmatig bottenbouillon te nuttigen blijft je huid soepel, strak en stevig, maar ook striae kan door het regelmatig gebruik van bottenbouillon (deels) voorkomen worden. Hoe dan? Door de ruim aanwezige collageen in bottenbouillon. Zeker aan te bevelen dus wanneer je zwanger bent.

TIP:  Azijn wordt toegevoegd aan het water om nog beter de mineralen aan de botten te onttrekken. Je kunt het azijn weglaten, maar om de hiervoor vermelde reden zou ik het niet aanbevelen. Let op, niet iedere azijn is hetzelfde. Om er zeker van te zijn dat je azijn inderdaad ervoor zorgt dat de mineralen uit het bot worden onttrokken kun je als test een rauw ei in een glas met azijn zetten (het ei moet ondergedompeld zijn). Na een dag zou de schaal (voor een groot deel) opgelost moeten zijn, anders heb je te maken met een placebo azijn 🙂 en heeft het dus geen zin om die azijn toe te voegen voor een mineraalrijke bouillon.

Bottenbouillon

ca. 1 kilo botten, kies botten van bijvoorbeeld lam, rund of kippen
1-2 el azijn (ik gebruik biologische natuurtroebele appelazijn) voldoende water om de botten net onder te laten staan (ik gebruik evian, ca 3 liter, afhankelijk van de grootte van de pan)
1 prei, in vier stukken
2 wortels, in grove stukken
1 ui, in vier stuken
een paar (6) peperkorrels
twee laurierblaadjes
1 takje tijm
2-3 takjes bladselderij
1 el. (ongeraffineerd) zout, of naar smaak

evt. wat soepvlees (zie aanvulling onderaan deze post)

een grote soeppan
voldoende potjes om je fond in te bewaren

 

Waarom gebruik ik mineraalwater? Je kunt natuurlijk gewoon kraanwater gebruiken. Echter ons drinkwater wordt niet volledig gefilterd, er blijven nog redelijk wat resten van medicijnen achter in het water en daarom gebruik ik voor soepen en bouillons liever mineraalwater.

Gebruik je kippenbotten, kies dan voor botjes met vel (die kleine vleugeltjes zijn ideaal), door het vel krijg je een geweldige gelatinerijke bouillon.

Nog een laatste tip, het is erg belangrijk dat je de botten lang laat trekken. Ik heb de eerste keer dat ik bottenbouillon maakte de botten maar zo’n acht uur laten trekken, maar dat leverde naast een smaakvolle bouillon geen gelatineachtige substantie op na het afkoelen. En juist die gelatine heeft dat geweldige collageen in zich.

Leo goes paleo bone broth bouillon oven schuim potjes

De bottenbouillon bereiden

Doe alles in een grote soeppan, de botten moeten net onder water staan. Zet de pan op het vuur en breng aan de kook. Alhoewel dit niet noodzakelijk is, geven sommige mensen er de voorkeur aan het schuim eraf te scheppen. Als je dat wil kun je dat nu doen.

Vervolgens heb je meerdere mogelijkheden. Je kunt de bouillon op een laag pitje laten pruttelen op het fornuis maar je kan de pan ook in een voorverwarmde oven zetten en de bouillon daar laten trekken. Ikzelf kies vaak voor de laatste optie, ik heb een inductie kookplaat en denk dat een oven minder energie verbruikt.

Methode 1 (fornuis)

Draai het vuur op de laagste stand (of indien dat te zacht is ietsje hoger) en laat nu de bouillon minimaal 12 uur zachtjes pruttelen. Het is niet de bedoeling dat het kookt, er moet alleen af en toe een belletje naar boven komen. Na minimaal 12 uur draai je het vuur uit. Zeef de bouilon en giet hem over in (eventueel gesteriliseerde) potjes en/of ijsblokjeszakjes. Deze laatste is handig voor wanneer je maar een klein beetje bouillon nodig hebt (voor bijvoorbeeld in sauzen). De potjes kun je wecken, inmaken of in de vriezer bewaren. In de koelkast is de bouillon een paar dagen houdbaar.

Methode 2 (oven)

Verwarm, wanneer de bouillon op het vuur aan de kook gebracht wordt, een oven voor op 100C. Zodra de bouillon kookt zet je de pan in de oven en laat je hem minimaal 12 uur in de warme oven staan. Na de minimale 12 uur haal je de pan uit de oven. Zeef de bouilon en giet hem over in (eventueel gesteriliseerde) potjes en/of ijsblokjeszakjes. Deze laatste is handig voor wanneer je maar een klein beetje bouillon nodig hebt (voor bijvoorbeeld in sauzen). De potjes kun je weckeninmaken of in de vriezer bewaren. In de koelkast is de bouillon een paar dagen houdbaar.

Methode 3 (slowcooker)

Tegenwoordig (sinds 2014) gebruik ik eigenlijk alleen nog deze methode. Plaats voor deze methode alle ingrediënten in de schaal van je slowcooker, zorg ervoor dat de botten net onder staan. Zet de slowcooker op stand ‘low’ en laat hem voor minimaal 24 uur het werk doen. Ik geef zelf de voorkeur aan 36 uur, maar 24 is in principe voldoende. Hoe langer je de bouillon laat trekken hoe gelatinerijker je bouillon. Giet na de bereiding de bouillon door een zeef en giet het in potjes of bakjes en verwerk zoals hierboven in de andere methodes beschreven.

AANVULLING NOV 2015

Met de jaren heb ik mijn receptuur telkens een beetje aangepast en na het teruglezen laatst zag ik dat de ingrediëntenlijst wel erg afweek van wat ik tegenwoordig gebruik, daarom heb ik de ingrediënten heb ik aangepast naar de manier waarop ik tegenwoordig de bouillon maak. Met deze ingrediënten is de geur in huis minder sterk. Verder gebruik ik tegenwoordig vrijwel altijd een stukje vlees in de bouillon, de smaak wordt er een stuk lekkerder door. Bij runderbottenbouillon voeg ik een schenkel toe, bij kippenbouillon een halve soepkip, bij hertenbouillon een stuk schenkel net als bij lamsbouillon. Het vlees kun je achteraf niet meer gebruiken, de smaak is er volledig uitgetrokken en opgenomen in de bouillon.

Ben je een beginner, kies dan kippenbouillon, dat is het minst sterk van smaak, voeg bij kippenbouillon ook zeker de huid van de kip toe, de bouillon wordt vetter (maar het vet kun je er later afscheppen als je dat wilt) maar ook gelatinerijker (collageen!!) en daar doen we het voor (samen met de mineralen).